‘Niemand heeft mij echt nodig’

Kato werkte als uitzendkracht in een fabriek in Shizuoka, vlakbij Tokio. Uit het blog dat hij bijhield, rijst het beeld op van een eenzame en gefrustreerde man die ongelukkig was op zijn werk en niet het vermogen had om vrienden te maken....

Een paar dagen voor de slachting kocht hij vijf messen en kwam hij niet meer opdagen in de fabriek.

‘De daad is een ultieme schreeuw om aandacht’, zegt Nobuo Komiya, criminoloog aan de Rissho Universiteit in Tokio. ‘De dader legt de schuld voor zijn malaise bij anderen. Hij wil wraak nemen op de maatschappij die hem negeert en isoleert en vindt dat hij meer waardering verdient. Deze trend verspreidt zich steeds meer onder jongeren en helaas is Kato geen uitzondering.’

Kato was een zogenoemde ‘parttimer’, zoals eenderde van de Japanse beroepsbevolking dat is. Mensen draaien dan wel een volledige werkweek, maar hebben geen vaste aanstelling. Ze verdienen minder dan collega’s in vaste dienst en komen vaak niet in aanmerking voor een goede ziektekostenverzekering of sociale voorzieningen. In feite worden ze niet voor vol aangezien.

‘Vroeger draaide alles in Japan om het groepsbelang en kon iedereen zijn plek vinden in de maatschappij en zich veilig voelen’, voegt Komiya daar nog aan toe. ‘Maar door alle hervormingen is de maatschappij individualistischer geworden en is de tweedeling toegenomen. Steeds meer mensen raken geïsoleerd. En personen die eenvoudig werk doen en weinig communicatieve vaardigheden bezitten, horen er niet meer bij.’

De politiek heeft geschokt gereageerd en premier Fukuda wil dat de slachting tot op de bodem wordt uitgezocht. Ook moet de wapenwet strenger worden nageleefd.

Maar volgens Komiya moet de overheid actie ondernemen op een heel ander vlak.

‘In de traditionele Japanse maatschappij hadden mensen altijd een vertrouwenspersoon in de familie of binnen de organisatie waar ze werkten. Een soort mentor die raad kon geven. Maar dat is al lang niet meer vanzelfsprekend. De overheid moet dat mentorschap weer stimuleren, voor álle Japanners.’

Japan is nog steeds een van de veiligste landen ter wereld. Maar het aantal incidenten met dodelijke afloop neemt toe, evenals de gruwelijke aard ervan. ‘Ik ben ziek van alles en levensmoe’, verklaarde de dader tegen de politie.

Helaas lopen er tienduizenden mensen zoals Kato rond.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden