'Niemand gelooft in monogamie'

Op een drafje komt Tom Tykwer (45) aangesneld, vijftien minuten te laat voor zijn interviewafspraak. 'Sorry. Ik zat in zo'n conversatie waaruit ik niet kon opstaan. Elke minuut kwam er een miljoen bij.'


De regisseur is druk met voorbereidingen op de verfilming van Cloud Atlas, de roman van David Mitchell. De van The Matrix bekende Wachowksi-broers zullen fungeren als producent. Een dure film zal het worden: het verhaal speelt zich in een variatie aan tijden en werelden af, zowel diep in het verleden als ver in de toekomst.


Tussen het lobbyen en onderhandelen op het filmfestival van Venetië door, presenteert de Duitse regisseur ook zijn net afgeronde, kleinschaliger film Drei aan een internationaal publiek. Gewoon in het heden, speelt de film zich af. Hanna en Simon, al twintig jaar een paar, vallen zonder het van elkaar te weten voor dezelfde man: Adam.


Simpeler kan Tykwer zijn film niet samenvatten. En de driehoeksrelatie in Drei pakt, anders dan in het gros van de relatiefilms, nu eens niet desastreus uit.


'Maar Drei is géén propagandafilm. Het is niet zo dat ik vind dat iedereen maar beter trio's kan aangaan.' Daar kijkt het gehoor van de Duitse regisseur, een handjevol journalisten in een hotel te Venetië, wel wat van op. In de persmap, een dag eerder uitgedeeld bij de internationale première, omschrijft Tykwer de aanname dat een relatie exclusiviteit kan bieden op gevoelens, als 'emotioneel fascisme'. De regisseur knikt. 'Maar daarmee wil mijn film dus nog niet voorschrijven dat het moet. Je kunt Drei beschouwen als een aanbod. Kijk: zo kan het ook.'


Dat het denken van de mens zich al verder heeft ontwikkeld dan ons gedrag, is volgens Tykwer de kerngedachte achter zijn film. 'Niemand van jullie gelooft écht in monogamie. Het is slechts een afspraak, die al of niet helpt bij het onderhouden van een relatie. Voor onszelf zouden we best wat meer vrijheid willen, maar we zijn tegelijkertijd intolerant over de noodzaken en verlangens van de ander. Die bezitterigheid is iets geks. Je kunt je best een ander systeem voorstellen.'


Tykwer, die de laatste jaren grote internationale producties (Perfume: The Story of a Murderer, The International) regisseerde, keert met Drei terug in Berlijn. De stad diende eerder als decor voor de hyperenergieke thriller Lola rennt (1998), zijn doorbraakfilm. 'Lola rennt was opgezet als een soort videogame', zegt Tykwer. 'Waarbij ik Berlijn kon presenteren in de toestand van omwenteling en verandering die nog zichtbaar was. Dat is nu anders. In Drei wordt er niet door de stad gerend, maar toon ik hoe je er kunt leven.'


De film speelt zich deels af in het Berlijnse kunstmilieu, waarin de personages Hanna en Simon zich met succes begeven. Een te weinig gebruikte filmarena, meent Tykwer. 'Als een film zich al in dat milieu afspeelt, wordt het als elitair voorgesteld. Filmpersonages zijn zelden druk met normale culturele activiteiten. Superextreme banen, die zie je vooral in de bioscoop, meestal iets waarbij je een pistool nodig hebt. Ik ken niemand met een pistool.'


Corrigeert zichzelf: 'Nou ja, dat is niet waar. Ik ken misschien een of twee mensen met een pistool. Maar ik ken ook 500 mensen die geregeld naar musea gaan. Allemaal mensen die een deel van hun leven laten definiëren door een connectie met kunst. De personages in Drei leiden in dat opzicht een doodnormaal leven, zoals ik en mijn vrienden dat ook doen.'


Dat normale leven wordt in Drei dan wel verstoord of opgeschud door Adam, een biseksuele stamcelonderzoeker met een opvallend engelachtig voorkomen. 'Met die confrontatie tussen kunst en wetenschap wil ik het analytische in connectie brengen met het meer associatieve. Adam fungeert als indringer. Aanvankelijk lijkt hij een symbolisch personage, geen echt persoon.


'Je denkt: wat een vreemd schepsel, maar als je hem leert kennen blijkt hij wel degelijk driedimensionaal, een mens. Hij dringt door tot de afgesloten bubbel waarin Hanna en Simon leven, en transformeert ze. Er ontstaat iets nieuws. En de seksuele implicatie van de film, het verwarde idee van seksuele identiteit, geeft het verhaal een frisse energie.'


Hij heeft lang nagedacht over de manier waarop hij vrijscènes filmt, zegt Tykwer. 'Wat je vaak ziet is dat filmmakers middels seksscènes hun moed willen tonen. Vreselijk is dat. Of dat ze je het gevoel geven een voyeur te zijn, wat mij meestal deprimeert. Of - ook erg - je ziet acteurs die overduidelijk hard werken om het er allemaal heel echt uit te doen zien.' Dat wilde hij allemaal niet. 'In Drei is seks sensueel op een ontspannen manier. Ik wilde ook juist de kleine complicaties tonen die erbij komen kijken. Seks is niet simpel.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden