Nicht schlafen is energieke wake-upcall van losgeslagen dansers

Brute kracht komt los in Nicht schlafen van Alain Platel Energieke wake-upcall van losgeslagen dansers.

Nicht schlafen.

Bepaald veilig is het niet. Dat zien we al aan de twee dode paarden, neergehaald in hun draf, die op hun zij op het podium liggen. Kunstenaar Berlinde De Bruyckere maakte de sculptuur voor de voorstelling Nicht schlafen van choreograaf Alain Platel. De negen dansers van Les ballets C de la B staren bij aanvang eerbiedig naar de gesneuvelde dieren, en wij volgen hun blik, al ruim voordat de voorstelling, afgelopen week te zien in Theater Carré tijdens het Holland Festival, echt losgaat. Ze zingen a capella een motto uit de tweede symfonie van Gustav Mahler: 'Hör auf zu beben! Bereite dich zu leben' (Hou op met beven, bereid je voor op leven). En in de geest van dat koraal - sterven zal ik om te leven, met vleugels die ik zelf heb vergaard - bespringen de performers plots, uit het niets, elkaars gespierde torso's. Alsof het geweld dat de paarden trof ook de geest van de dansers infecteert.

Ze scheuren de kleren van elkaars lijf. Brute kracht komt boven, zowel verwoestend als verbroederend. Wie een vriend lijkt, kan straks een vijand zijn. Niemand is veilig. Alle negen dansers, een vrouw, acht mannen, lijken daarop voorbereid. Als de dood toch niet te bedwingen is, biedt dat de vrijheid risico's te nemen. Alert zijn, nicht schlafen. De mens als veerkrachtig vod.

Nicht schlafen

Dans

Holland Festival: Nicht schlafen van Alain Platel/Les ballets C de la B

Zo gaat het meer dan een uur door. De dansers dwingen bewondering af door in extreme poses te schieten, op hun kop, op elkaars rug of schouders, dan weer trillend, slepend of sleurend. De groep splitst zich op in duo's en trio's. Soms schieten ze even unisono in balletposities, om snel weer uit elkaar te spatten, op fragmenten uit acht van Mahlers symfonieën. De donkere muziek, melancholiek en dreigend, verschaft alle gewelddadige energie precies die dubbele lading: bevrijdend en beangstigend tegelijk.

Componist Steven Prengels mengt Mahlers muziek met geklingel van koebellen en enkelbanden, en vooral, in de tweede helft, met Afrikaanse zang en pygmeeënsongs gezongen door twee dansers: Boule Mpanya en Russell Tshiebua. De rest van de cast valt hen bij. Die momenten van saamhorigheid brengen welkome rust. Het blijft een kudde.

De schijnbare chaos is dit keer door Platel minder subtiel georkestreerd dan in eerdere voorstellingen: de groep blijft een hitsige bende van losgeslagen stamleden. Ook met de sculptuur van De Bruyckere gebeurt weinig - er komt een derde dier bij. In die zin is haar werk, hoe theatraal en beeldend ook, tamelijk statisch voor een dansvoorstelling. En het oogt goedkoop wanneer een danser aan het slot oprijdt tegen de blauwe aders van de dode paardenbuik.

Toch voelt Nicht schlafen vooral als energieke wake-upcall. Als de aanvallen van overal kunnen komen, als alles wankelt, laten we dan niet beven maar leven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden