NHM was bezuinigingsdoelwit

Met verslagenheid en ergernis hebben Kamerleden, cultuurprominenten en historici kennis genomen van het beëindigen van de plannen voor een Nationaal Historisch Museum. Staatssecretaris Halbe Zijlstra trekt per 1 januari de subsidie in. Daarmee komt een eind aan het plan dat in 2006 als troetelkind van de Tweede Kamer gestalte kreeg en nu als mislukt kan worden beschouwd.

AMSTERDAM - De Kamer heeft de hoop nog niet helemaal opgegeven. De ChristenUnie kreeg woensdag steun van de PvdA, SP en GroenLinks voor een spoeddebat. Tweede Kamerlid Joël Voordewind van de CristenUnie verwijt Halbe Zijlstra (VVD) en minister Piet Hein Donner (CDA) onbehoorlijk bestuur en kapitaalvernietiging. Het steekt Voordewind dat Donner en Zijlstra de vestiging van het museum in paleis Soestdijk hebben tegengehouden. 'De directie moest in acht dagen met tientallen miljoenen euro's op de proppen komen. Dat kan natuurlijk helemaal niet.' Voordewind stelt voor het paleis minimaal tien jaar voor het symbolische bedrag van 1 euro per jaar te verhuren aan de museumstichting. Het paleis staat nu voor 4 miljoen euro per jaar te verpieteren, zegt hij.

Herman Pleij was een van de vijftien hoogleraren die vorige maand in de Volkskrant de overgang naar Soestdijk bepleitte. Hij noemt het 'buitengewoon bot' hoe Donner en Zijlstra met het pleidooi zijn omgesprongen. 'Dit is kortzichtig en dom. Het project was meer dan ooit nodig: een museum dat antwoord gaf op de vraag hoe het komt dat wij zijn wie wij zijn. Maar het was een makkelijk doelwit in bezuinigingstijd. Nederland bewijst zich hiermee geen dienst.'

Maar NHM-directeuren Erik Schilp en Valentijn Bijvanck moeten ook de hand in eigen boezem steken, zegt Gerard Rooijakkers van de Raad voor Cultuur. 'Het is potsierlijk als je bedenkt dat het Nationaal Historisch Museum het paleis in een eerder stadium heeft afgewezen als vestigingsplek. Soestdijk was te veel aan de Oranjes gebonden, vonden de directeuren toen. Nu gaan ze voor het paleis op de knieën.'

Onnodig, noemt ook architect Francine Houben het einde van het Nationaal Historisch Museum. Zij ontwierp voor het museum de Canontoren, dat naast het Nederlands Openluchtmuseum in Arnhem had moeten komen. Maar Schilp en Bijvanck zetten een streep door het plan.

'Als ze voor het oorspronkelijke plan in Arnhem hadden gekozen, had het museum afgelopen maart open kunnen gaan', zegt Houben. 'Ik vind het buitengewoon zonde. Zo'n museum maak je voor het publiek, met publiek geld. Daar moet je zorgvuldig mee omgaan. En dat is niet gebeurd.'

'Een overbodige exercitie', noemt directeur Wim Pijbes van het Rijksmuseum het gesneefde project. 'Al in 2003 hebben de Nederlandse rijksmusea een voorstel geschreven over hoe de vaderlandse geschiedenis voor het voetlicht te brengen. De politiek heeft dat voorstel naast zich neergelegd. De Tweede Kamer meende in haar wijsheid dat er een Nationaal Historisch Museum moest komen. Nu zijn we vijf jaar en vele miljoenen euro's verder en tegelijkertijd geen steek opgeschoten.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden