'NHG-hypotheek te snel verstrekt'

Banken stellen te lichte eisen aan huizenkopers voor een hypotheekgarantie, vindt het Waarborgfonds. Dat weigert ervoor op te draaien als misgaat....

Van onze verslaggever Peter de Waard

Amsterdam Directeur Karel Schiffer van het Waarborgfonds Eigen Woningen wil dat banken die te makkelijk garanties afgeven aan klanten die een hypotheek afsluiten, worden gestraft met boetes. Hij hoopt zo de bom onschadelijk te maken die de Britse kredietbeoordelaar Fitch onder de Nationale Hypotheek Garantie (NHG) heeft gelegd.

Fitch heeft gedreigd de kredietwaardigheid van NHG-hypotheken te verlagen van triple A (AAA) tot een dubbele of zelfs een enkele A. In Nederland staat zo’n 150 miljard euro aan hypotheken met een Nationale Hypotheek Garantie uit. Daarvan is ongeveer 50 miljard door de banken opgeknipt in pakketten en doorverkocht, de zogenoemde securitisatie. De waarde van deze portefeuilles kan door een lagere rating ineens kelderen. Na de crisis rond Amerikaanse hypotheken nemen de beoordelaars geen risico’s meer. Toen kregen ze de wind van voren omdat ze veel te coulant waren geweest met de beoordeling van de kredietwaardigheid van dit soort pakketten.

Hausse
Hypotheekleningen met een garantie kregen tot nu toe altijd de hoogste beoordeling van kredietwaardigheid, omdat in laatste instantie de Nederlandse overheid via het Waarborgfonds garant stond. Maar nu blijkt dat het Waarborgfonds uitbetaling weigert bij liefst 25 procent van de NHG-hypotheken waarbij de hypotheekgever (de klant) in gebreke is gebleven. ‘In euro’s is dat zelfs 35 procent’, aldus Schiffer.

De oorzaak is dat banken tussen 2000 en 2007, toen de hypotheekmarkt een hausse beleefde, te veel mensen een NHG-hypotheek hebben gegeven. Bij de acceptatie is bijvoorbeeld niet gekeken of huizenkopers nog andere schulden hadden uitstaan. Veel huiseigenaren kunnen daardoor ineens de hypotheeklasten niet meer opbrengen. De banken proberen dat op het Waarborgfonds te verhalen, maar dat stelt de banken niet schadeloos die zich niet aan de regels hebben gehouden.

De Nationale Hypotheek Garantie, die voor hypotheken tot 350 duizend euro kan worden aangevraagd, dreigt daardoor een wassen neus te worden. Fitch wil ze eigenlijk gelijkschakelen met andere hypotheken die banken verstrekken. Dat betekent dat huizenkopers die een beroep doen op de hypotheekgarantie een half tot een vol procent meer aan rente zullen moeten gaan betalen.

Boetes
Fitch heeft nog geen definitief besluit genomen over aanpassing van de ratings. Vorige maand heeft Fitch een aantal aanpassingen geëist van het Waarborgfonds. Het fonds krijgt tot 23 april de tijd om hieraan tegemoet te komen.

Schiffer wil nu de banken dwingen terughoudender te worden met het afgeven van hypotheekgaranties. Een boetesysteem zou het aantal fouten kunnen terugdringen, denkt hij.

Het Waarborgfonds denkt ook aan andere maatregelen. Zo wordt de garantie nu afgegeven op basis van annuïteitenhypotheken, hypotheken waarbij jaarlijks wordt afgelost. Maar veel Nederlanders hebben zogenoemde aflossingsvrije hypotheken. Vorig jaar was 35 procent van alle nieuw afgesloten hypotheken aflossingsvrij. Die worden niet volledig vergoed als het mis gaat. Het Waarborgfonds wil ook die regelgeving veranderen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden