'New Yorkse agenten vergisten zich'

Maakten de New Yorkse agenten die vorig jaar een onschuldige zwarte immigrant doodschoten zich schuldig aan moord? Of was het slechts een 'tragische vergissing'?...

Van onze correspondent Bert Lanting

Is de New Yorkse politie sneller met schieten bij zwarte verdachten, domweg omdat ze de 'verkeerde' huidskleur hebben? Dat is de vraag waar het om draait bij het proces tegen vier New Yorkse agenten die vorig jaar een onschuldige immigrant, Amadou Diallo, doodschoten voor de deur van zijn appartement in de Bronx.

Na protesten vanuit de zwarte gemeenschap werden de agenten aangeklaagd wegens moord, maar het lijkt erop dat de openbaar aanklager nu aanstuurt op een veroordeling op grond van een minder zware aanklacht: doodslag of dood door nalatigheid.

Voor de agenten is het verschil aanzienlijk. Op moord staat een minimumstraf van vijftien jaar, terwijl ze er nu in het gunstigste geval met een voorwaardelijke straf af kunnen komen.

Het proces tegen de agenten heeft van meet af aan een sterke politieke lading gehad. Vooral in de zwarte gemeenschap wordt Diallo's dood gezien als het bewijs dat burgemeester Rudy Giuliani van New York veel te ver gaat in zijn harde optreden tegen de misdaad. Voor hun collega's bij politie gelden de vier als martelaars. 'Free the Bronx Four' is hun leuze.

De 22-jarige Diallo werd door negentien kogels doorzeefd. De agenten van de Street Crime Unit hielden hem voor een verkrachter op wie ze jacht maakten. Maar achteraf bleek dat Diallo volstrekt onschuldig was. Hij bleek ook ongewapend, hetgeen meteen de vraag opriep waarom de agenten hem hadden neergemaaid.

Volgens de agenten was het een 'tragische vergissing'. Naar hun zeggen luisterde Diallo niet, toen ze hem het bevel gaven om stil te houden. In plaats daarvan haalde hij iets uit zijn zak, waarvan ze dachten dat het een pistool was. De verwarring werd volgens de agenten nog vergroot doordat een van hen van een stoepje afviel, waardoor de anderen dachten dat Diallo hem had neergeschoten.

Maar volgens de radicale zwarte dominee Al Sharpton zat er een racistisch tintje aan de schietpartij. Zouden de agenten ook zo genadeloos hebben opgetreden, als het om een blanke verdachte ging, vroeg hij zich af. Onder leiding van Sharpton demonstreerden betogers wekenlang op de stoep van het hoofdbureau van de New Yorkse politie om een proces tegen de agenten af te dwingen.

Uiteindelijk werden de vier aangeklaagd, maar tot woede van de zwarte gemeenschap besloot een rechtbank het proces niet in de Bronx te houden, maar in het blanke Albany. Volgens het hof was het bijna onmogelijk de agenten een eerlijk proces te garanderen wegens de opwinding in de overwegend zwarte wijk.

Openbaar aanklager Robert Johnson beschuldigde de agenten ervan dat zij Diallo geen waarschuwing hebben gegeven en dat zij, ook toen Diallo al op de grond lag, nog doorgingen met schieten. Een getuige vertelde dat ze al met getrokken pistolen uit hun auto stapten.

Het proces kreeg deze week echter een andere wending door het emotionele verhoor van een van de agenten. Hij vertelde dat hij helemaal van zijn stuk was toen hij doorkreeg dat Diallo, die inmiddels op sterven lag, geen wapen in zijn hand bleek te houden.

De agenten werden verder in bescherming genomen door een befaamde hoogleraar strafrecht, die in andere processen juist tegen de politie heeft getuigd. Volgens hem was het inderdaad een tragische vergissing en geen misdaad.

In de pers werd meteen gespeculeerd dat de openbaar aanklager van meet af aan op een minder zware aanklacht heeft aangestuurd. De aanklacht wegens moord zou vooral bedoeld zijn geweest om te laten zien dat justitie er niet op uit was de agenten de hand boven het hoofd te houden.

De wijziging van de aanklacht geeft de jury ook meer bewegingsruimte. De autoriteiten zijn bang dat een eventuele vrijspraak voor de vier agenten rellen zal uitlokken in de Bronx, zoals na de uitspraak in de Rodney King-zaak in 1992. Toen braken in Los Angeles zware onlusten uit nadat agenten waren vrijgesproken van het aftuigen van King, een zwarte man.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden