'New York dankt zijn dna aan Amsterdam'

Vierhonderd jaar geleden zetten de eerste Nederlanders voet aan wal in New York. Het herdenkingsjaar is geopend.Van onze correspondent..

NEW YORK Burgemeester Job Cohen van Amsterdam wil wel toegeven dat New York de ‘officieuze hoofdstad van de wereld’ is. Maar hij is trots op ‘het gedeelde dna van de twee steden’ en somt de overeenkomsten op: handelsgeest, tolerantie, democratie, kennis, progressieve ideeën en een stadscultuur met ‘meer meningen dan mensen’.

Zijn New Yorkse ambtgenoot Michael Bloomberg stemt ermee in. De band tussen de steden gaat dieper dan de oranje-wit-blauwe vlag van de staat New York en de namen Harlem (Haarlem) en Brooklyn (Breukelen). Bloomberg: ‘De geest van tolerantie en de mogelijkheid om je dromen te vervullen, hebben we te danken aan de Nederlandse stichters.’

Hij noemt ook nog optimisme en diversiteit, en onderstreept dat New York de hoofdbestemming is voor Nederlandse reizigers. Toerisme moet New York de recessie door helpen, aldus Bloomberg.

Het is hondenweer als de twee burgervaders het podium delen in Battery Park. Hier, op de zuidpunt van Manhattan, aan de Hudson-rivier, kwamen de eerste Nederlanders bijna vierhonderd jaar geleden aan wal, nadat ze onder leiding van de Britse kapitein Henry Hudson met het Nederlandse schip De Halve Maen de oceaan waren overgestoken.

De gedenkwaardige dag in september is de aanleiding voor een jaar van festiviteiten in New York én Amsterdam onder de noemer ‘Henry Hudson 400’. Er komen conferenties, debatten, parades, een ‘havendag’ in New York en tentoonstellingen.

En gisteren was er de eerste ontmoeting tussen Bloomberg en Cohen. Ook ambassadeur Renée Jones-Bos en staatssecretaris Frans Timmermans verschenen. De Nederlandse overheid is een van de vele partners in dit transatlantische herdenkingsjaar, samen met de gemeenten New York en Amsterdam, de staat New York, tal van stichtingen en organisaties, en een waaier aan sponsors.

Nederland betaalt voor een zogenoemd ‘Plein & Pavillion’ van de architect Ben van Berkel, dat in Battery Park gebouwd wordt. Dit ‘Nederlandse’ deel van Manhattan ligt ten zuiden van Wall Street en had zeer te lijden door de aanslagen van 11 september 2001. Maar de wijk zit weer in de lift.

Timmermans ziet overeenkomsten tussen het Nederland van begin 17de eeuw en de stad die New York zou worden. Beide ontstonden op ‘morele en economische gronden’. Godsdienstvrijheid en vrijhandel gingen hand in hand. De Nederlandse erfenis: ‘Een ijver voor vrijheid en een passie voor tolerantie.’

In navolging van de historicus Russell Shorto betoogt Timmermans dat het verschil tussen New York en de VS kleiner is dan vaak wordt aangenomen. In zijn boek The Island at the Center of the World (2004) beschrijft Shorto de Nederlandse tijd in New York en betoogt hij dat de waarden van destijds de toekomst van Amerika vormgaven.

Veel New Yorkers weten weinig van de Nederlandse roots. Daarom moet het jaar 2009 meer bekendheid geven aan de zoektocht van Hudson naar een noordelijke route naar China en aan de gedeelde waarden. Dat zijn immers ‘bakens van tolerantie, vrijheid en handelsgeest’, zegt Gert Tetteroo van de organisatie Henry Hudson 400. De herdenking wordt inhoudelijker, zegt Tetteroo, dan de twee feesten van honderd jaar en vijftig jaar geleden.

Bloomberg geeft tot slot zijn bezoekers nog een pluim. Het is aan de Nederlandse begindagen te danken, zegt hij, dat New York de mondiale hoofdstad is geworden van media, mode en bedrijfsleven. Sterker nog: ‘In zekere zin zijn wij allemaal Nederlanders.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden