Premier Mark Rutte wordt met een traditionele Maori-dans verwelkomd tijdens zijn bezoek aan Nieuw-Zeeland.

Bericht uit Nieuw Zeeland

Neuzen drukken met de Maori

Premier Mark Rutte wordt met een traditionele Maori-dans verwelkomd tijdens zijn bezoek aan Nieuw-Zeeland. Beeld Jeroen Visser

Kia ora Jeroen, leuk dat je naar Nieuw-Zeeland komt en naar Tamaki Makaurau in het bijzonder.’

Tamaki Makaurau?

In de vele e-mails voorafgaande aan mijn reis naar Auckland merkte ik het al: Nieuw-Zeelanders gebruiken tegenwoordig om de haverklap woorden uit het Maori. Hallo wordt kia ora, Nieuw-Zeeland Aotearoa, en hartelijke groet ngā mihi.

Het inpassen van woorden uit het Maori, oftwel het ‘te reo’, is een trend onder ‘Pakeha’, Nieuw-Zeelanders van Europese afkomst. Uit respect voor de oorspronkelijke bewoners, die tegenwoordig zo’n 15 procent van de bevolking uitmaken, maar toch ook uit interesse voor wat nu hun cultuur en geschiedenis is geworden.

De Engelse krant The Guardian had vorig jaar een mooi stuk over deze Maori-revival. Overal in het land zitten de taalklassen overvol; voor de gratis lessen komen honderden studenten opdraven. ‘Maori is mainstream geworden’, zei een taalexpert van de universiteit van Auckland tegen de krant.

Veer voor de voeten

De Maori-taal en cultuur waren deze week ook prominent aanwezig tijdens het bezoek van premier Rutte aan Tamaki Makaurau. De premier werd bij aankomst onthaald op de Haka Powhiri, een welkomstdans waarbij gespierde mannen met ontbloot bovenlijf grommend en dreigend op hem afkwamen. Een van hen gooide Rutte een veer voor de voeten. Wie die veer oppakt, zo wil het ritueel, laat zien dat hij in vrede komt.

Voor Rutte was dat slechts het begin. Voordat hij door premier Jacinda Ardern werd verwelkomd, begroette hij enkele aanwezigen door zijn neus tegen die van hen te drukken, de traditionele Maori-groet.

Ook alle latere onderdelen begonnen met een formele Maori-begroeting – ‘Tēnā koutou’. Een debat met Rutte en Ardern op de universiteit werd zelfs ingeleid door een gebed, welkomstwoord én een lied in het Maori, waarbij de meeste studenten konden meezingen.

Volgens het nationale statistiekbureau is nog slechts een kleine 4 procent van de Maori in staat om in hun oorspronkelijke taal een huis-tuin-en-keukengesprek te voeren. Dat percentage zou weleens groter kunnen worden nu te reo in de lift zit. Aan de Nieuw-Zeelandse regering zal het niet liggen. Premier Ardern draagt regelmatig een Maori-mantel, hief in Buckingham Palace het glas met een Maori-spreuk en gaf haar dochter een tweede naam uit het Maori, Ahora, wat liefde betekent. Sommige van haar ministers spreken de taal vloeiend.

Kennismaking

Het toegenomen respect is niet alleen van toepassing op de taal, ook de geschiedenis wordt tegenwoordig anders benaderd. Deze week was het op de kop af 250 jaar geleden dat de Britse ontdekkingsreiziger Thomas Cook als eerste Europeaan aanmeerde in Tuuranga-nui (Poverty Bay). In het recente verleden werd nogal eens verzwegen dat bij deze ‘eerste kennismaking’ tussen Cook en de Maori negen bewoners werden doodgeschoten.

Afgelopen week werd door de Britse hoge commissaris voor het eerst officieel spijt betuigd tegenover twee nakomelingen van de destijds gedode mannen. En vorige maand kondigde premier Ardern aan dat de nationale geschiedenis een vast onderdeel wordt van het curriculum op lagere en middelbare scholen, te beginnen met de aankomst van de Maori op ‘Aotearoa Nieuw Zeeland’.

Als het aan regeringspartij De Groenen ligt, wordt het te reo vanaf 2030 ook verplicht op scholen. Volgens de partij is het voortbestaan van de taal – ondanks de revival – nog steeds in gevaar en is het de verantwoordelijkheid van de overheid om haar in leven te houden. De premier wil zover nog niet gaan. ‘Zelfs als we dat zouden besluiten, zouden we niet genoeg leraren hebben om het te realiseren.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden