Neushoorn heeft goud op zijn kop

Even leek het weer goed te gaan met de bedreigde neushoorns. Maar de handel in de kostbare hoorn is moeilijk uit te bannen. Een onsje vermalen hoorn levert smokkelaars meer op dan een onsje goud.

Het preventief verwijderen van de hoorns van neushoorns is een van de desperate middelen waarmee beheerders van wildparken de jacht op deze dieren proberen tegen te gaan. Maar zelfs met een klein stompje zijn neushoorns nog loslopende goudmijnen en doelwit van stropers.

Ooit waren er ruim honderdduizend neushoorns, maar daarvan is nog geen vijfde over. Het dier verdwijnt in rap tempo, elke zestien uur doden stropers in Zuid-Afrika er een. Om vervolgens de hoorn van de kop af te hakken. Sommige dieren overleven de elektrische zaag, machete of de messen waarmee de stropers hen te lijf gaan, met gapende wonden tot gevolg. De meeste overlijden alsnog, omdat de wonden ontsteken en niet meer genezen.

Twintig jaar geleden waren zoveel neushoorns afgeslacht, dat ze dreigden uit te sterven. Onder druk van dierenrechtenactivisten en overheden gingen China en Jemen akkoord met een strengere controle op de neushoornjacht en de smokkel van hun hoorns. Het aantal witte neushoorns in Zuid-Afrika en Kenia was in 2007 weer gestegen tot 17.470 en het aantal zwarte neushoorns was verdubbeld tot 4.230.

Maar juist door de aanpak van de illegale jacht en smokkel werd de hoorn nog exclusiever en steeg de prijs enorm. Een gram vermalen hoorn kost nu meer dan een gram goud, platina of cocaïne. Vooral in Zuid-Afrika hebben criminele organisaties zich toegelegd op de handel in neushoorns. De stropers met wie zij samenwerken hebben het vooral gemunt op de neushoorns in het Kruger National Park. Daar patrouilleren nu Zuid-Afrikaanse militairen samen met de parkwachters. Vorig jaar schoten ze 22 stropers neer, ten minste 200 andere werden opgepakt. Tegelijkertijd traint een nieuw opgerichte Internationale Anti-Stropers Organisatie (IAPF) de parkwachters hoe ze stropers beter kunnen traceren, observeren en aanvallen.

Maar de smokkel is moeilijk uit te bannen want de vraag naar hoorn blijft stijgen, vooral onder de groeiende middenklasse in China. De hoorn van de neushoorn zou potentieverhogend zijn en magische genezende krachten hebben, volgens traditionele Chinese overlevering, al zijn hiervoor nooit wetenschappelijke bewijzen gevonden. In Vietnam is weinig tot geen controle op de handel. De hoorn wordt er veel gebruikt als geneesmiddel tegen kanker. In 2011 werden in Zuid-Afrika vierhonderd door smokkelaars gedode neushoorns gevonden, tegen 334 in 2010.

Wildparkbeheerders zijn overgegaan tot het preventief verwijderen van de hoorns. Volgens een Zimbabwaanse studie zou dit niet slecht zijn voor de neushoorns. Die gebruiken hun hoorns vooral om vrouwtjes te imponeren. Een hoorn zou ook in vijf jaar weer zijn aangegroeid. In Zuid-Afrika gaan stemmen op om de hoornhandel te legaliseren zodat de prijzen dalen en de jacht minder aantrekkelijk wordt.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden