Netelenbos maakt met NS een 'draai van 180 graden'

De poging van minister Netelenbos van Verkeer en Waterstaat om weer greep te krijgen op de Nederlandse Spoorwegen, roept kritiek op....

De plannen van Netelenbos staan haaks op de nieuwe Spoorwegwet, die zij drie maanden geleden in de Tweede Kamer verdedigde. De minister vroeg de Kamer toen de wet nog voor deze zomer aan te nemen. Nu is het uitgerekend de minister zelf die op haar eigen plannen terugkomt.

'De politiek is geschrokken en keert op zijn schreden terug', constateert Van Gent, econoom aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. 'Iedereen is het er over eens dat het steeds beroerder gaat met NS. Maar de politiek had vijf jaar geleden al beter moeten nadenken over de maatschappelijke functie van het spoorbedrijf.'

De wijzigingen van Netelenbos betreffen - naast de mogelijkheid om straks het NS-management te ontslaan - vooral de positie van de drie taakorganisaties Railinfrabeheer, Railned en Railverkeersleiding. Deze organisaties zouden van NS naar de overheid overgaan om daarna als Zelfstandige Bestuursorganen (ZBO) door het leven te gaan. Nu wil de minister de verkeersleiding bij NS laten, omdat ze 'rekening houdt met één dominante vervoerder (NS, red.)'.

Tegelijkertijd wil de minister de organisatie voor rails en bielzen, Railinfrabeheer, omvormen tot een NV, dezelfde organisatievorm als NS. De minister denkt dat Railinfrabeheer zo het best 'eigen verantwoordelijkheid zal nemen'.

De vakbonden reageren verbaasd op de ideeën van Netelenbos. 'Nu het één voor twaalf is met de liberalisering van de spoorwegen, draait ze haar plannen plotseling terug', zegt FNV-onderhandelaar A. van den Berg. 'Als de verkeersleiding in handen komt van NS, dan is invoering van concurrentie niet meer mogelijk'.

VVMC-onderhandelaar H. Vankan is wel tevreden met de richting die Netelenbos nu wil inslaan. 'Wij hebben altijd gepleit voor meer grip op NS.' De FNV zegt geen principiële voorkeur voor overheidssturing te hebben. 'NS moet gecontroleerd worden', stelt Van den Berg. 'En dat kan door de klanten of door de overheid. Nu heeft in ieder geval geen van beiden daartoe voldoende macht.'

De Consumentenbond vindt het de hoogste tijd dat de overheid over zijn rol nadenkt. 'De liberalisering moet worden stopgezet als er geen toezichthouder is', zegt woordvoerder E. van Kouwen.

Donderdag voerde de Consumentenbond een regulier overleg met de directie van de Spoorwegen. De bond wilde weten hoe NS de problemen met uitvallende treinen en het personeelsgebrek denkt aan te pakken. 'Wij hebben niet iets nieuws gehoord', zegt Van Kouwen. 'Het bedrijf wil bijvoorbeeld met wervingscampagnes het personeelstekort aanpakken.'

Reizigersorganisatie Rover is blij met de brief van Netelenbos. Rover constateert overigens dat de uitval van treinen veel minder erg is dan afgelopen maandag, toen de uitgeklede zomerregeling van kracht werd. Uit een steekproef blijkt dat woensdag tien treinen niet gereden hebben. Rover vindt vooral dat de treinen overvol zitten. De organisatie was onder meer getuige van enkele passagiers die op de Zoetermeer-lijn door de drukte flauwvielen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden