Netanyahu: 'zero tolerance' voor Joodse extremisten

Na een reeks geweldsincidenten moet de Israëlische kolonistengemeenschap het ontgelden in Jeruzalem. Premier Netanyahu repte van 'Joods terrorisme' dat met 'zero tolerance' moet worden bestreden.

Israëlische Premier Netanyahu.Beeld reuters

Na de woorden volgden alras de eerste maatregelen. Maandag maakte minister voor binnenlandse veiligheid Gilad Erdan bekend dat hij hardere ondervragingsmethoden wil toestaan tegen Joodse extremisten. Het gaat onder meer om tiltul - Hebreeuws voor het agressief door elkaar schudden van een verdachte.

Binnen de Israëlische veiligheidsdienst Shin Bet was het jarenlang een veelgebruikte methode tegen van terrorisme verdachte Palestijnen. Op de Israëlische radio zei Erdan: 'Wat we tegen Palestijnse terroristen doen, moeten we ook toepassen op Joodse terroristen.' Ook speculeerde hij over de mogelijke introductie van een elektronische enkelband voor verdachten.

Een andere stap is de introductie van administratieve detentie, een omstreden methode zonder aanklacht of eerlijk proces. Israël hanteert administratieve detentie al jaren voor Palestijnen, hetgeen het land op kritiek is komen te staan van mensenrechtenorganisaties en het eigen Hooggerechtshof. Op dit moment zitten zo'n 370 Palestijnse gevangenen in administratieve detentie. Het zou voor het eerst zijn als ook Israeli's met de praktijk te maken zouden krijgen.

'We zijn vastbesloten alle uitingen van haat, fanatisme en terrorisme te bevechten, aan welke zijde dat ook is', zei Netanyahu zondag na een overleg van zijn veiligheidskabinet. Hij sprak van een 'eensgezind afkeren van de criminelen onder ons volk'. Het zijn opvallend scherpe bewoordingen voor een regering die zich doorgaans achter de kolonistengemeenschap schaart.

Spierballentaal

Media-analist en Israëlkenner Yossi Lempkowicz denkt dat Netanyahu met de spierballentaal vooral een buitenlands publiek hoopt te bedienen. 'Hij wil zowel de Palestijnse president Abbas als de rest van de wereld tonen dat hij even hard is voor Joods als voor Palestijns geweld.' Volgens Lempkowicz is Netanyahu's woordkeus 'Joods terrorisme' een novum. 'Daarmee laat hij zien dat het hem ernst is.'

In de Knesset heeft premier Netanyahu, die de nodige kritiek krijgt nu hij een deal met Iran niet heeft kunnen voorkomen, een krappe meerderheid met slechts één zetel. 'De hardere toon is mogelijk ook bedoeld om steun te winnen bij linksere partijen, bijvoorbeeld bij de Zionistische Unie van Isaac Herzog', aldus Lempkowicz. Hij denkt niet dat Netanyahu de kolonistengemeenschap van zich vervreemdt. 'Er wonen bijna 550duizend kolonisten op de Westoever. Slechts een kleine, niet-representatieve minderheid is gewelddadig.'

Vrijdag kwam een Palestijnse baby van anderhalf jaar oud om het leven, toen twee huizen op de bezette Westelijke Jordaanoever met brandbommen werden bestookt, vermoedelijk door Joodse kolonisten. De daders zijn nog niet gepakt. Een dag eerder had een Joods-orthodoxe man zes jonge Israeli's neergestoken bij de Gay Pride-parade in Jeruzalem. Een van hen, een meisje van 16 jaar, is zondag aan haar verwondingen overleden.

Israëlische vredesactivisten houden een kaars vast in het huis waar enkele dagen geleden een anderhalf jaar oud kind omkwam nadat Joodse extremisten brandbommen naar binnen hadden gegooid.Beeld afp
Yishai Shlissel, een ultraorthodoxe Jood, wordt gearresteerd door de Israëlische politie nadat hij zes mensen neerstak tijdens de Gay Pride parade in Jeruzalem.Beeld afp

Israëlische oppositiepartijen en ngo's zeggen sceptisch dat het kolonistengeweld bestaat bij de gratie van de wetteloosheid op de Westelijke Jordaanoever. Het Israëlische leger, verantwoordelijk voor de veiligheid in grote delen van het gebied, blijft veelal in gebreke. Mensenrechtenorganisatie Yesh Din becijferde dat ruim 90procent van de door Palestijnen ingediende klachten zonder vervolging blijft. 'Het leger houdt de kolonisten aan, ondervraagt hen en laat hen dan weer gaan zodat ze hun daden kunnen voortzetten', vatte de Palestijnse president Abbas het sentiment samen. Zijn Israëlische collega Reuven Rivlin zei zich te 'schamen' voor het geweld. 'We zijn te laks geweest tegen Joodse extremisten.'

Afgelopen weekeinde gingen duizenden Israëli's de straat op ten teken dat ze het geweld van de religieuze fanatici beu waren. Bij Palestijnse protesten viel een dode. Vanuit Gaza werden twee raketten afgeschoten. Het nieuw opgelaaide geweld doet denken aan de gebeurtenissen een jaar geleden, toen wederzijdse escalatie tot een nieuwe Gaza-oorlog leidde. Daarbij vielen bijna 2.200 doden.

Israëliërs gingen uit protest de straten.Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden