'Netanyahu wil voor eens en altijd afrekenen met Hamas'

De krijgshistoricus noemt het conflict in Gaza een oorlog die niet was te vermijden. 'Uiteindelijk zal Israël Hamas een hand-reiking moeten doen.'

Drie keer klonk de laatste weken het alarm in zijn woonplaats. 'Dat was sinds ruim twintig jaar niet meer gebeurd', zegt de Israëlische krijgshistoricus Martin van Creveld op het terras van zijn huis in een voorstadje van Jeruzalem. 'De laatste keer was toen Saddam Hussein vanuit Irak zijn raketten richting Israël stuurde.'

Die drie keer bleek het overigens vals alarm. De projectielen die Hamas in de richting van Mevasseret afvuurde, landden in de lege natuur of werden onderschept door het anti-raketsysteem Iron Dome.

'Wat deze nieuwe oorlog met Hamas in en rond Gaza ons leert, is dat Israël zijn civiele defensie uitstekend op orde heeft.'

Van Creveld (68), die in Rotterdam werd geboren en als 4-jarig jongetje met zijn zionistische ouders naar de jonge staat Israël trok, geldt als een van de vooraanstaandste krijgshistorici ter wereld. Zijn boeken staan op de verplichte literatuurlijst van Amerikaanse officiersopleidingen, naast de werken van Sun Tzu en Von Clausewitz.

undefined

U spreekt van 'oorlog'. Is er in de huidige confrontatie tussen Israël en Hamas wel sprake van oorlog?

'Absoluut. Vroeger gold als definitie dat alleen twee staten oorlog konden voeren, maar die regel geldt wat mij betreft niet langer. In mijn boek The Transformation of War uit 1991 schreef ik dat de toekomstige oorlogen vooral tussen een land en een of andere gewapende beweging zouden worden gevoerd. Dat zal je in de toekomst meer en meer gaan zien. In Afrika, in Azië, maar ook in Europa.

'Een dag na het verschijnen van dat boek begonnen de VS een groot grondoffensief tegen Irak, dat Koeweit was binnengevallen. Werd dat kleine mannetje dus uitgelachen over zijn theorie, maar de Golfoorlog bleef de uitzondering. Landen voeren geen oorlogen meer tegen elkaar. Dat heeft er alles mee te maken dat er kernwapens in de wereld zijn. Landen die deze wapens bezitten, voeren geen volledige oorlogen meer tegen elkaar. Zelfs de aartsvijanden India en Pakistan niet. Wat dat betreft kun je zeggen dat kernwapens een zegen voor de mensheid zijn.'

undefined

Als je langs het Gaza-front rijdt, zie je dat Israël daar een enorme legermacht heeft samengetrokken. De aanleiding was de moord op drie jonge Israëlische scholieren op de Westoever. Is dat niet buitenproportioneel?

'Voor premier Netanyahu was de moord de aanleiding om voor eens en altijd af te rekenen met Hamas op de Westoever. Er was net een eenheidsregering tussen Fatah van president Mahmoud Abbas en Hamas gevormd, en dat zat Netanyahu niet lekker. Hij liet tientallen kopstukken van Hamas arresteren die waarschijnlijk niets met die moord van doen hadden. Hamas in de Gazastrook liet dat niet op zich zitten en begon raketten af te vuren. Van het een kwam het ander. Maar let wel: vroeg of laat was het toch op oorlog uitgelopen.'

undefined

Er zijn op dit moment al meer dan 550 Palestijnen gedood, onder wie vele vrouwen en kinderen. Aan Israëlische kant zijn er meer dan dertig gesneuvelde militairen.

'Ik kan niet goed beoordelen hoeveel van de Palestijnse doden terroristen waren of burgers. In tijden van oorlog liegt iedereen.

'Wat ik wel wil zeggen: ik ken geen leger dat zo goed in staat is precisiebombardementen uit te voeren als het Israëlische. Kent u een leger dat eerst met een klein projectiel aanklopt als waarschuwing dat er een grote aanval aanstaande is? Waarmee het verrassingselement meteen weg is. Je zou ook kunnen zeggen: Netanyahu is een tactische dwaas. 90 procent van de gebouwen die hij bombardeert, staan al leeg.'

undefined

Een strategisch doel van Israël is de tunnels vernietigen waardoor de strijders van Hamas en andere militante bewegingen zich verplaatsen.

'Het zijn niet alleen de tunnels die onder de grenshekken met Israël lopen en vanwaaruit terroristen pogen dood en verderf te zaaien. Onder heel Gaza ligt een tweede Gaza, er ligt een groot netwerk van tunnels en bunkers. Die vernietigen zonder de bovengelegen huizen met burgers te raken, is onbegonnen werk.'

undefined

Als Netanyahu zou bellen om advies, zegt u dus: hou er maar mee op?

'Nee, ik zou zeggen ga nog maar even door, misschien nog wel een week of twee. Vernietig zo veel tunnels en bunkers als mogelijk is, maar maak je geen illusies. Volledig uitschakelen van Hamas is onmogelijk. Uiteindelijk moeten we een wapenstilstand aanvaarden waarin we Hamas een handreiking bieden. Een stevige vermindering van de blokkade, meer goederen en personen doorlaten, meer elektriciteit naar Gaza. Zij moeten op hun beurt beloven geen projectielen meer af te vuren op Israël. Hamas moet zichzelf, het zal pijnlijk zijn voor Israël, kunnen presenteren als winnaar van deze oorlog.'

undefined

En dan begint over twee jaar de ellende weer van voren af aan?

'Die kans is groot. De wereld zal Hamas dus ook moeten overtuigen van de mogelijkheden die de Gazastrook biedt. De grond is vruchtbaar, Europa ligt om de hoek, de mensen zijn goed ontwikkeld. Er bestaan talloze mogelijkheden om er iets van te maken. Het is al vaker gezegd: Gaza zou het Singapore van het Midden-Oosten kunnen worden.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden