Netanyahu is weer aardig voor Obama

De Israëlische premier Netanyahu heeft de afgelopen jaren bij verscheidene gelegenheden de confrontatie met president Obama niet geschuwd. Hij passeerde hem zelfs door zich direct tot het Israël-vriendelijke Amerikaanse Congres te richten. Netanyahu leek te hopen op een overwinning van Obama's uitdager Romney.

JERUZALEM - Woensdag werd hij wakker met het nieuws dat zijn Republikeinse vriend heeft verloren. Veel Israëliërs vragen zich af of hij de belangrijke relatie met de Verenigde Staten niet op het spel heeft gezet.


'Het was geen beste ochtend voor Netanyahu', zei vice-premier Eli Yishai tegen journalisten. Netanyahu gaf niet toe dat hij had misgegokt en pas donderdag belde hij Obama om hem te feliciteren, na kritiek in Israël dat hij dat nog niet had gedaan. Maar hij ondernam ook snel een poging de verhouding met Washington te verbeteren.


Hij riep de Amerikaanse ambassadeur naar zijn kantoor voor een vriendschappelijke omarming. En hij gaf een verklaring uit waarin de 'ijzersterke' band tussen de twee landen werd geprezen. Partijgenoten die felicitaties aan Barack Obama vergezeld lieten gaan van kritiek, kregen te horen dat ze daarmee moesten ophouden.


Netanyahu heeft nog steeds intensieve contacten met Republikeinse leden van het Amerikaanse Congres en andere invloedrijke Amerikanen. Maar Israëlische politici en waarnemers zijn bang dat de premier minder goed in staat zal zijn om Washington te beïnvloeden als er cruciale beleidszaken aan de orde zijn, zoals de dreiging van Iraanse kernwapens en het Israëlisch-Palestijnse conflict.


Jeruzalem vreest dat Washington bereid zal zijn directe besprekingen met Teheran te voeren. Of zich soepeler zal opstellen ten opzichte van het Palestijnse verzoek de status van de Palestijnse Autoriteit bij de Verenigde Naties te verhogen.


'Netanyahu heeft op het verkeerde paard gewed', zegt opiniepeiler Mitchel Barak. 'Wie ook de volgende premier wordt (er zijn verkiezingen op 22 januari, red.), hij zal iets moeten doen aan de relatie tussen Israël en de Verenigde Staten. En we weten allemaal dat Netanyahu daarvoor niet de juiste man is.'


De Israëlische ex-premier Ehud Olmert, die zich de laatste jaren heeft moeten verweren tegen beschuldigingen van corruptie, zei deze week tegen joodse leiders in New York: 'Na wat Netanyahu de afgelopen tijd heeft gedaan rijst de vraag: heeft onze premier nog vrienden in het Witte Huis?' Olmert gaf zelf het antwoord: 'Ik ben er niet zeker van. En dat kan op kritieke momenten heel belangrijk zijn voor ons.'


Weinigen verwachten dat Obama wraak zal nemen op Netanyahu. Maar de slechte relatie tussen de twee kan een belemmering zijn bij belangrijke kwesties. Hun verhouding is niet alleen verslechterd door Netanyahu's voorkeur voor Romney, maar ook door zijn onwrikbare houding in de zaak-Iran.


Obama hoeft in zijn tweede ambtstermijn minder rekening te houden met de machtige en kapitaalkrachtige pro-Israëlische lobby in zijn land.


'Het zou me verbazen als Obama meer in plaats van minder toeschietelijk zou worden tegenover Israël', zegt Bob Zelnick, een voormalige correspondent van ABC News. 'Ik het het gevoel dat hij Netanyahu niet mag en wantrouwt en dat hij dit nieuwe momentum eerder zal gebruiken om een rekening te vereffenen dan om zaken te regelen.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden