NieuwsNetanyahu

Netanyahu haalt uit naar politie en justitie bij begin unieke rechtszaak

Voor het eerst in de ruim 70-jarige geschiedenis van de staat Israël staat een zittende premier voor de rechter. Benjamin Netanyahu verscheen zondagmiddag voor een rechtbank in Jeruzalem, waar hij zich moet verantwoorden in drie corruptiezaken. Toen hij bij de rechtbank arriveerde, haalde hij fel uit naar politie en justitie.

Israëlische premier Benjamin Netanyahu.Beeld AFP

Het jarenlange onderzoek van politie en justitie is volgens premier Netanyahu ‘van meet af aan’ een poging om hem als ‘sterke, rechtse’ leider van het land ten val te brengen.

Netanyahu kan premier blijven gedurende het proces, althans voorlopig. Volgens het regeerakkoord van de net aangetreden regering van nationale eenheid maakt hij als premier over anderhalf jaar plaats voor zijn tweede man, oud-legerleider Benny Gantz, die zich de titel vicepremier heeft aangemeten. Met de status van ‘plaatsvervangend premier’ hoopt Netanyahu zich volgend jaar een smadelijke afgang te besparen; ‘gewone’ politici kunnen niet op hun post blijven als ze formeel in staat van beschuldiging zijn gesteld.

Het is de verwachting dat het zogeheten ‘proces van de eeuw’ maanden, zo niet jaren zal duren. Bij een veroordeling hangt de 70-jarige premier een celstraf van maximaal tien jaar boven het hoofd alleen al wegens omkoping, en dat is slechts een van de drie aanklachten. De twee andere luiden fraude en misbruik van vertrouwen.

Netanyahu had tevergeefs gevraagd om afwezig te mogen zijn bij de eerste zitting van de rechtbank. De drie rechters oordeelden dat hij moest verschijnen, ook al was zondag de dag waarop hij de eerste vergadering van zijn nieuwe regeringsploeg leidde.

Circus

Eerder deed de rechtse Likoed-partij van Netanyahu een mislukte poging om hem via wetgeving te vrijwaren van strafvervolging. In de Knesset, het parlement, bleek daar geen meerderheid voor te zijn. Om gezichtsverlies te voorkomen trok Netanyahu zelf het voorstel in, mopperend over het parlementaire ‘circus’.

Israëls langstzittende premier heeft zich fel gekant tegen de parlementaire oppositie, justitie en politie, en de pers die gezamenlijk een ‘heksenjacht’ ontketend zouden hebben. Hij zit daarmee op één lijn met zijn zelfbenoemde vriend Donald Trump, de Amerikaanse president die tegenstanders en critici steevast in diskrediet probeert te brengen. Netanyahu houdt vol onschuldig te zijn. Hij noemde zondag de aanklachten ‘belachelijk’.

Twee van de drie aanklachten tegen de premier draaien om hoe hij zijn machtspositie zou hebben misbruikt om een gunstig beeld van zichzelf in de media af te dwingen. In de zogeheten ‘Zaak 4000' zou hij een mediamagnaat financieel hebben begunstigd, in ruil voor positieve publiciteit. Een van Netanyahu’s voormalige vertrouwelingen, Nir Hefetz, heeft zich ontpopt als kroongetuige. Ook in een tweede zaak zou de premier geprobeerd hebben media naar zijn hand te zetten. In de derde zaak gaat het om giften als champagne, sigaren en andere goederen die hij van rijke buitenlandse vrienden zou hebben ontvangen, in ruil voor gunsten.

De rechtszaak heeft tot polarisatie in de politiek en de samenleving geleid. In Jeruzalem gingen zondag honderden voor-en tegenstanders van de premier de straat op, onder toezicht van een grote politiemacht. Netanyahu liet zich vergezellen door enkele ministers. Oppositieleider Yair Lapid noemde dat intimidatie van de rechterlijke macht. ‘Netanyahu is bereid een burgeroorlog te riskeren om zijn hachje te redden’, aldus Lapid. 

De tweede man in  het kabinet, oud-generaal Gantz, zei het volste vertrouwen te hebben in het Israëlische rechtssysteem. Hij weigerde aanvankelijk minister te worden onder Netanyahu, vanwege diens rechtszaak, maar zei later dat het land tijdens de coronacrisis eenheid en leiderschap nodig heeft.

LEES OOK:

Waarom regeren Israëls grootste politieke rivalen samen (en wisselen ze het premierschap af)?

Het is de Israëlische premier Benjamin Netanyahu (70) weer gelukt: donderdag treedt hij aan met een nieuwe regering en begint hij aan zijn vijfde termijn. Maar hij zal zijn functie na achttien maanden moeten afstaan.  

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden