Net herkozen Labourleider Corbyn bepleit 21ste-eeuws socialisme

Een socialisme voor de 21ste eeuw. Dat was woensdagmiddag de centrale boodschap in de congrestoespraak van Jeremy Corbyn. De net herkozen leider van de Britse Labour Partij pleitte voor de bouw van veel meer sociale huurwoningen, nationaliseren van nutsbedrijven en het oprichten van een nationale investeringsbank. Bedrijven moeten meer belasting gaan betalen. Het leverde hem een luid applaus op. Belangrijker is dat ook zijn critici binnen de partij lof hadden voor zijn rede.

Beeld photo_news

Na zijn eclatante overwinning in de strijd om het leiderschap van de partij stond Corbyn voor drie belangrijke taken: een visie ontvouwen, zorgen voor eenheid en overkomen als een potentiele premier. Met zijn uur durende toespraak in Liverpool slaagde hij met een ruime voldoende. Anders dan een jaar geleden was hij strak gekleed en wist hij om te gaan met de autocue. Belangrijker was dat deze toespraak, mede dankzij een nieuwe speechschrijver, samenhang vertoonde.

De visie doet denken aan die van premier Harold Wilson in de jaren zestig en zeventig. Een samenleving met meer gelijkheid en solidariteit, een samenleving waarin 'filthy rich', bewierrookt door Tony Blair, net als ieder ander belasting betalen. Een speciale vermelding kreeg Philip Green, die het warenhuisconcern BHS heeft uitgekleed om superyachten van kunnen te betalen. Onder David Cameron kreeg deze belastingontwijkende miljardairs zelf een functie in de regering.

Corbyn benadrukte dat het onbehagen over de marktwerking toeneemt, niet alleen in het Verenigd Koninkrijk maar ook in andere landen. Hij hekelde de uitverkoop van publieke eigendommen aan de laagste bieder, de meer dan negen miljard pond aan belastinggeld die jaarlijks in de zakken verdwijnt van huisjesmelkers en het feit dat de privatisering van de spoorwegen heeft geleid tot duurderde kaartjes, meer subsidies en vollere treinen. Het publieke goed is aan herwaardering toe.

Brexit

Pas tegen het einde van de toespraak kwam Brexit ter sprake. Hij zei dat de stem van de Britse bevolking moet worden gehoord en dat er geen tweede referendum hoeft te komen, zoals partijgenoten hebben beweerd. Ook wat betreft immigratie staat hij haaks op de wensen van de rechtervleugel binnen de partij. Volgens Corbyn is immigratie geen probleem mits er meer geld gaat naar huisvesting, zorg en onderwijs. Hij voelt niets voor immigratiebeperking.

Corbyn riep de partij op om samen te werken zodat de Tories kunnen worden bestreden. In het verlengde daarvan riep hij op tot een einde van de agressie, de intimidatie en het antisemitisme. 'Laat het duidelijk zijn: antisemitisme is een kwaad... deze partij zal altijd strijden tegen haat tegenover joodse mensen,' zei hij. Eerder op de dag had het prominente partijlid Jackie Walker kritiek geleverd op Holocaust Memorial Day 'omdat daar alleen joodse doden worden herdacht'.

'Zelfverzekerd en ontspannen'

'Jezz we can,' riepen honderden aanwezigen in het auditorium, maar ook zijn vijanden reageerde positief op de toespraak. 'Ik verwelkom zijn plan om een half miljoen sociale huurwoningen te bouwen,' zei Hilary Benn, een van de coupplegers. 'Dit was een goede toespraak,' twitterde Kate Geen. Ook invloedrijke journalisten waren onder de indruk. 'Dit was het meest zelfverzekerde en ontspannen optreden dat ik ooit van Corbyn heb gezien,' aldus ITV's Robert Peston.

Niet iedereen was blij. Nadat hij namens de partij zijn excuses aanbood voor de Irak-oorlog, beende Blairite John McTernan boos weg. Een dag eerder had Labours tweede man, Tom Watson, nog geroepen dat de partij moet ophouden met het afkraken van de Blair- en Brown-jaren omdat er toen ook goede dingen zijn bereikt. Corbyn keek elders op het podium zwijgzaam toe. Dezelfde Watson, een pragmaticus, zei na Corbyns speech dat hij het idee van een 21e eeuw socialisme steunt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden