Net als onze mooie democratie is ook de e-reader niet zaligmakend

Beeld thinkstock

Ik zit al jaren aan uw kop te zeiken dat een e-reader zo geweldig is, en dat ís-ie ook, maar er zitten toch ook nadelen aan. De ongebreidelde hebberigheid bijvoorbeeld, die zich van de eigenaar meester maakt. Niet alleen zijn elektronische boeken veel goedkoper dan hun papieren makkertjes (en vaak zelfs gratis), ze zijn ook nog eens binnen één minuut in je bezit. Omdat ik bovendien een account deel (kwestie van twee readers op één naam kopen) met mijn dochter, die er ook wel pap van lust, gutst de lectuur binnen als een literair mer à boire.

Dat bederft je, als lezer. Ik ken iemand die nooit in een keer een hele bonbon eet, maar van elk exemplaar uit de doos één hapje proeft. Daarna eet hij de lekkerste helemaal op en laat de vieze liggen 'voor de anderen'. Zo ongeveer is voor mij het lezen op de e-reader geworden, al ben ik nog iets erger: ik koop ook boeken waarvan ik het sterke vermoeden heb dat ik ze slecht vind, alleen maar om dat vermoeden na 50 pagina's bevestigd te zien, waarna ik het boek zelfgenoegzaam mopperend links kan laten liggen.

Nu geeft dat op zich niet, want waarom zou je een slecht boek uitlezen? Kwalijker is, dat ik ook fijne boeken vaak halverwege 'even' opzij leg omdat er wéér iets nieuws is verschenen dat ik 'moet' lezen. Iets waar 'iedereen het over heeft', al zijn het niet noodzakelijkerwijs literaire meesterwerken, zoals Between the World and Me van (boze zwarte man) Ta-Nehisi Coates of Judas van Astrid (zusje van) Holleeder.

Al die boeken staan, kortom, dampend en stampend als jonge stieren, rechtop naast mijn kussen vanuit dat zo onschuldig dunne e-readertje te roepen om aandacht. Soms durf ik dat ding niet eens meer open te maken, uit angst te stikken in die rijstebrijberg. Maar ik blíjf boeken downloaden, want een dag niet gedownload is een dag niet geleefd.

Een ander probleem van e-boeken is dat ze een kaft en bladzijden ontberen, een 'lichaam' dat je kunt vastpakken. Zeker, de inhoud blijft hetzelfde, maar de consumptie wordt wel erg cerebraal: het is als een verhouding met iemand die zich uitsluitend op Whatsapp voltrekt, zonder dat je die geliefde ooit te zien, voelen of ruiken krijgt. Zo weet ik nog steeds niet hoe Lize Spits Het smelt eruit ziet, en kwam ik er pas halverwege achter dat het een behoorlijk dik boek is. Best een fijn boek, dat wel (de onvolkomenheden worden door het charmante Vlaams verhuld), maar je leest met een andere instelling als je zoiets van tevoren weet. Een boek lezen dat dikker of dunner is dan verwacht, geeft je het gevoel alsof je in het donker de trap oploopt, en er blijkt een tree méér, respectievelijk minder te zijn dan je gedacht had.

Omgekeerd bleek bijvoorbeeld Dagboek uit de rivier van Frederik Baas veel dunner dan in mijn verbeelding. De mij als meeslepend aangeprezen thriller bleek nogal saai; ik dacht, kom, ik probeer het nog 50 bladzijden, en toen was het opeens uit, met een ontknoping als in een niet eens al te beroerd kinderboek.

Kortom, die e-reader is, net als onze mooie democratie, niet zaligmakend. Blijft het feit dat je een complete bibliotheek in je jaszak kunt meedragen; nog steeds een heerlijk, verbijsterend wonder.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden