Nestor Tweede Kamer heeft stichtelijk woord voor opvolgers

Voorzitter Gerdi Verbeet huldigt bij afscheid ‘de vrouw die Twente naar het Binnenhof bracht’, en de ‘gewone worstenmaker uit Oss’....

Den Haag Politiek is oorlog, maar een week na de verkiezingen werden in de Tweede Kamer lintjes opgespeld, schouderklopjes uitgedeeld en alleen maar vriendelijke woorden gesproken. Vandaag wordt het nieuwe parlement geïnstalleerd, maar eerst namen woensdag 63 van de 150 Kamerleden afscheid – soms uit eigen keuze, vaak door de kiezer.

Vooral bij het CDA, dat op 9 juni twintig zetels verloor, viel het afscheid loodzwaar. Bij de vertrekkende 41 koppen tellende fractie vloeiden tranen toen scheidend fractievoorzitter Pieter van Geel (vrijwillig vertrekker) grote bossen bloemen overhandigde aan de Kamerleden die gehoopt hadden te kunnen blijven.

In de plenaire zaal kregen een PvdA’er, een SGP’er en vier scheidende CDA’ers een koninklijke onderscheiding uitgereikt. Ze werden Ridder in de Orde van Oranje-Nassau omdat ze minstens twaalf jaar Kamerlid, gemeenteraadslid en/of Statenlid zijn geweest. Trots liet Annie Schreijer-Pierik (CDA) zich het lintje opspelden. Ze was steevast goed voor een kleine 20 duizend voorkeurstemmen.

‘U bracht Twente naar de Kamer’, prees Kamervoorzitter Gerdi Verbeet, die alle afzwaaiers toesprak, doelend op de duizenden bezoekers die ze op het Binnenhof uitnodigde voor een rondleiding en een lunch. Verbeet citeerde de lijfspreuk van de CDA’er: ‘Er is geen leefbaar platteland zonder een gezonde boerenstand en daarbij staat Annie aan uw kant.’

Zeker Schreijer-Pierik gaf het afscheid een dubbel gevoel. Ze werd dit voorjaar bij de samenstelling van de kandidatenlijst gepasseerd en was vervolgens het enige CDA-Kamerlid dat openlijk kritiek durfde te uiten op de overhaaste uitverkiezing van Jan Peter Balkenende als lijsttrekker. ‘Na acht jaar wil je toch ook wel eens een nieuwe zomerjurk’, zei ze toen.

Shag en bier
Ook bij de winnaars vertrokken Kamerleden. Fractieleider Femke Halsema en Ineke van Gent (GroenLinks) stonden hun zetels op de eerste rij daarom voor één keer af aan Naïma Azough en Kees Vendrik. Zij stelden zich niet herkiesbaar.

Bij de VVD verliet vedette Johan Remkes (Kamerlid, minister en ooit vicepremier) de plenaire zaal voorgoed. Verbeet memoreerde hoe de liberaal zich ooit introduceerde: ‘Ik rook shag, drink bier en ben lid van de VVD.’ Dat heeft de Kamervoorzitter geweten, zei ze. ‘Als een vergadering wat al te lang naar uw zin duurde, kwam er ineens rook onder de vergadertafel vandaan.’

Een staande ovatie gaf de voltallige Kamer aan de twee vertrekkers met de langste staat van dienst: SP’er Jan Marijnissen (Kamerlid sinds 1994) en SGP’er Bas van der Vlies (sinds 1981). Marijnissen, die op voorhand met partijgenoot Remi Poppe had bedankt voor een lintje (net als alle andere SP’ers) werd door Kamervoorzitter Verbeet geprezen als ‘de gewone worstenmaker uit Oss’, die als ‘trotse coach’ na de verkiezingswinst van 2006 ‘geen elftal, maar 25 spitsen’ kon presenteren.

Maar, wees ze hem terecht: ‘U liet ook wel eens woorden aan uw lippen ontsnappen die hier voor het eerst werden gehoord’ – zoals Marijnissen nog niet zo lang geleden minister Bert Koenders voor Ontwikkelingssamenwerking een ‘flapdrol’ noemde.

Motie-inflatie
Geen onvertogen woord juist was er in al die 29 jaar uit de mond gekomen van SGP’er Bas van der Vlies. Het ‘alom gerespecteerde Kamerlid’, aldus Verbeet, was ‘robuust in zijn opvattingen, vriendelijk in de omgang, met een passie voor hoffelijke debatten’.

Met zijn verse koninklijke onderscheiding opgespeld, liep nestor Van der Vlies voor de allerlaatste keer naar het spreekgestoelte. Hij riep de nieuwe Kamerleden op door te gaan met de reflectie op eigen functioneren, hekelde de ‘motie-inflatie’ en de ‘doorgeschoten spoeddebattencultuur’.

De Kamer moet gezag uitstralen, betoogde hij. ‘Vertrouwen komt te voet en gaat te paard. Te vaak veroorzaakten wij dat de paarden op hol sloegen.’ Beschaafd taalgebruik draagt bij aan het parlementair gezag: ‘Een scherp debat moet kunnen, maar onze taal is warempel rijk genoeg om platvloersheid. te voorkomen.’

Van der Vlies verwacht dat hij en de andere vertrekkers, die volgens hem ieder uit eigen persoonlijke overtuiging hun ‘goede werk’ deden, de Kamer ‘een heel beetje’ gaan missen. Zijn laatste woorden waren ‘Soli Deo Gloria’ – Alleen aan God de Eer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden