Nertsen fokken mag weer

Tientallen jaren streed de dierenrechtenbeweging voor een wettelijk verbod op het houden van nertsen. Vorig jaar januari was het eindelijk zo ver. Maar donderdag kwam de terugslag: de Haagse rechtbank verklaarde de Wet verbod pelsdierhouderij met onmiddellijke ingang nietig.

AMSTERDAM - Alle nertsenhouders mogen weer uitbreiden zo veel ze willen. 'En dat gaan ze gegarandeerd doen', gromt een teleurgestelde Nicole van Gemert, directeur van Bont voor Dieren, de organisatie die het initiatief nam tot de wet. Sterker nog: 'Ik heb die wet in feite geschreven', zegt Van Gemert.


De rechter vindt het prima als de wetgever de nertsenhouderij wil verbieden. Dat ze daarvoor alleen ethische motieven heeft: ook geen probleem. Maar dan moeten de boeren wel voldoende worden gecompenseerd. Van zo'n compensatieregeling is op dit moment geen enkele sprake, aldus de rechtbank. Daarmee is de wet in strijd met het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens, en dus nietig.


Dat oordeelde de rechter al in mei, maar de gevolgen van dat vonnis leken beperkt. Staatssecretaris Sharon Dijksma ging onmiddellijk in hoger beroep, en daarmee leek de werking van het vonnis in elk geval opgeschort tot de uitspraak in hoger beroep. Maar donderdag kwam de tweede uitspraak van de Haagse rechtbank: de Wet verbod pelsdierhouderij is nietig, en wel met onmiddellijke ingang. Daarmee is de strijd van de dierenrechtenbeweging tegen de nertsenhouders in een juridisch moeras beland.


Vorige verbodsbepalingen op het houden van pelsdieren werden zonder veel problemen doorgevoerd. De vossen- en chinchillahouderij werden in de jaren negentig verboden, maar die fokkers konden nog makkelijk overstappen op die andere tak van bontfokkerij: de nertsen. Zij klaagden niet, en terecht, want volgens het Landbouw Economisch Instituut LEI is de nertsenhouderij de meest winstgevende agrarische sector in Nederland. Met de langste ononderbroken periode met hoge rendementen. De sector heeft een omzet van 360 miljoen euro en een export van 300 miljoen. Er werken 1.200 mensen op 160 bedrijven. Opheffen betekent een schade van zo'n 530 miljoen euro, becijfers het LEI. Van Gemert, van Bont voor Dieren: 'Die nertsenhouders zijn de miljonairs onder de boeren. Zij doen alles om hun goudmijntje te behouden.'


Wim Verhagen, secretaris van de brancheorganisatie van de nertsenhouders NFE, is dolblij met de Haagse uitspraken, maar tevreden is hij niet. Want de onzekerheid blijft. 'We zijn ervan overtuigd dat deze wet geen stand houdt. Maar als het Hof in Den Haag in hoger beroep tot een ander oordeel komt, geldt die wet plotseling weer.'


Daarmee is de onzekerheid zelfs toegenomen. Elke boer die nu, legaal, zijn bedrijf uitbreidt, kan dat straks opbreken. Als in hoger beroep de wet weer van kracht wordt, kan de legale uitbreiding van nu achteraf strafbaar blijken. Omdat de wet nu eenmaal bepaalt dat er vanaf 15 januari 2013 geen uitbreiding mag plaatsvinden.


Alleen al daarom zullen lang niet alle boeren meteen gaan uitbreiden, denkt Verhagen. 'Maar een varkenshouder die zijn bedrijf al had omgebouwd voor nertsenhouderij en dat wilde verkopen, en op de wet stuitte, zal het nu zeker nog eens proberen.'


Boeren die hun uitbreiding al klaar hadden, maar nog geen dieren hadden gekocht op het moment dat de wet van kracht werd, zitten al anderhalf jaar met lege kooien. Sommigen zijn vertrokken, naar Spanje, naar de Verenigde Staten, anderen overwegen dat.


Henk van Gerven, Tweede Kamerlid van de SP en een van de initiatiefnemers van de wet (die op een cruciaal moment werd verdedigd door toenmalig Kamerlid Jeroen Dijsselbloem), noemt de Haagse uitspraken 'een ramp'. Ook hij denkt dat de onzekerheid blijft. 'Tot de laatste uitspraak van de rechter. Maar in principe is het met de nertsenhouderij in 2024 gedaan. Die compensatieregeling die wij hebben voorgesteld is heel redelijk, maar die wacht nog op instemming van Brussel. Daarom heeft de rechter haar niet meegewogen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden