Nergens spijt van

Als regisseur maakte hij griezelfilms, als cameraman draaide hij voor de groten in het vak. Freddie Francis (83) werkt nog steeds, maar hij maakt geen lange dagen meer....

door Pauline Kleijer

In de jaren zestig regisseerde hij verschillende horrorfilms voor de vermaarde Hammer-studio, met veelzeggende titels als Dracula Has Risen from the Grave en The Evil of Frankenstein. 'Eerlijk gezegd begrijp ik niet waarom de naam Hammer voor horrorfans zo'n magische klank heeft', zegt hij nu. 'De films die ik later maakte voor horrorproducent Amicus vind ik persoonlijk beter.'

Freddie Francis regisseerde in totaal meer dan 25 griezelfilms, maar een rechtgeaarde liefhebber van het genre is hij niet. 'De horrorfilms kwamen toevallig op mijn pad. Ik wilde ook graag andere films regisseren, maar dat bleek moeilijk. Ik mocht alles doen, als het maar horror was. Toen heb ik maar besloten om weer cameraman te worden, net als voor mijn Hammer-tijd.'

Het bleek een succesvolle keuze. Zijn werk als cameraman leverde Francis twee Oscars op; de eerste al in 1960, voor Sons and Lovers van Jack Cardiff, en de tweede 29 jaar later voor Edward Zwicks oorlogsdrama Glory. Hij werkte samen met regisseurs als Karel Reisz (The French Lieutenant's Woman), Martin Scorsese (Cape Fear) en David Lynch (The Elephant Man, Dune).

Met Lynch nam hij twee jaar geleden ook The Straight Story op. Het rustig vertelde verhaal over een oude man die op zijn grasmaaimachine half Amerika doorkruist, kon Francis wel bekoren.

'David wist dat hij met dit project weer bij mij terecht kon', vertelt hij. 'We zijn goede vrienden, maar sommige van zijn films zijn een beetje te bizar voor mijn smaak. Daar heeft hij me dan ook wijselijk nooit voor gevraagd.'

'Aan The Straight Story wilde ik graag meewerken, op voorwaarde dat we een beperkt aantal uren per dag draaiden. Op mijn leeftijd kan ik niet meer zulke lange dagen maken. Dat zou belachelijk zijn; ik zou in slaap vallen op de set.'

Over stoppen met werken heeft Francis nooit nagedacht. 'Als een regisseur bereid is zich te voegen naar mijn werktijden, zou ik zo weer aan de slag gaan. Ik hou van mijn werk, ik zou niets anders willen of kunnen. Erg slim ben ik niet, ik heb alleen het talent om de scenario's die ik lees te visualiseren.'

Francis begon zijn filmloopbaan in zijn tienerjaren. Hij volgde een ingenieursopleiding, maar dat beviel matig: 'Het leek me wel wat om bruggen te bouwen over machtige rivieren in Zuid-Amerika, maar in plaats daarvan leerden we hoe we een hamer en een schroevendraaier moesten gebruiken. Toen ik eenmaal op een filmset stond, was ik verkocht.'

Zelfs tijdens de Tweede Wereldoorlog ging zijn carrière door. Francis kreeg opdracht tot het maken van instructiefilms en medische reportages. 'Ik heb een film gemaakt over aangezichtsreconstructie; daarvoor volgde ik de behandeling van soldaten bij wie het gezicht was weggeschoten. Niet erg prettig. Als er ergens gevochten werd, reisde ik af naar het dichtstbijzijnde legerhospitaal. Zo kwam ik in 1945 voor het eerst in Amsterdam.'

Francis werkte aan zoveel films mee, dat hij uit zijn hoofd geen favorieten kan benoemen. Er moet een lijstje aan te pas komen.

'Ik weet nooit precies wat ik allemaal gedaan heb,' verzucht hij, terwijl hij de lange rij titels bekijkt. 'Ik kan ook niet zeggen waar ik het meest trots op ben. Glory misschien, omdat ik daar een Oscar voor kreeg, en omdat ik hou van films die het beste en het slechtste van oorlog laten zien. Maar ook Night Must Fall van Karel Reisz, en The Innocents van Jack Clayton.'

Hammer-films komen in zijn persoonlijke favorietenlijst niet voor. Niet dat hij slechte herinneringen heeft aan die episode: 'Het was een geweldige tijd. We waren allemaal met elkaar bevriend, ik beschouwde het nauwelijks als werk, zo gezellig was het. Maar als je me vraagt waarom ik al die horrorfilms heb geregisseerd, dan moet ik toch zeggen: voor het geld.'

Niet dat hij daar spijt van heeft. 'Nergens van. Een scenario tot leven brengen, achter de camera gaan staan en bedenken hoe iedere scène eruit gaat zien - ik kan me niets beters voorstellen. It's a wonderful life.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden