'Nephistoricus' die prins Bernhard dwarszat

Hij kon als geen ander vertellen. Voormalig docent en schrijver Jan Kikkert openbaarde het privéleven van de Oranjes. Niets bracht hem van de wijs.

Dochter Alma Spreksel-Kikkert: 'Zelfs in het ziekenhuis hoorden we nog van een specialist die ooit les van hem had gehad, hoe fantastisch hij was als leraar.'

Prins Bernhard noemde hem in 2004 in de Volkskrant nog een 'nephistoricus'. Maar Jan Kikkert zelf trok zich van die aantijging weinig van aan. Hij vond het wel een eer dat de prins zich zo druk over hem maakte. 'Het feit dat hij mij herhaaldelijk noemt, geeft mij toch de indruk dat ik heel dicht bij de waarheid zat.'

Kikkert onthulde bijvoorbeeld dat Bernhard jarenlange met minister van Buitenlandse Zaken Joseph Luns een wedstrijd hield wie de meeste onderscheidingen binnenhaalde. Ook wist Kikkert te vertellen dat de voorliefde van James Bond voor peperdure Dom Perpignon-champagne en wodka-martini 'shaken not stirred' was afgekeken bij Bernhard: de schrijver Ian Fleming had zijn inspiratie bij de prins opgedaan. Vooral de bewering dat Bernhard naast de twee bekende 'onechte' kinderen er nog twee zou hebben, die aan het begin van de oorlog in Londen waren verwekt bij Lady Ann Orr Lewis, was volgens de prins uit de lucht gegrepen.

De door Bernhard-adepten zo verguisde Kikkert overleed 15 juni op 86-jarige leeftijd in Den Haag. Hij verbleef daar het laatste jaar in een verpleegtehuis. Daarvoor woonde hij veertig jaar in Oostvoorne, niet ver van Rotterdam.

Kikkert werd geboren in Eindhoven als enig kind van een belastingcontroleur. Het gezin verhuisde veelvuldig en kwam uiteindelijk in Rotterdam terecht. Hier ging hij naar de kweekschool en kreeg er een baan als onderwijzer. Later ging hij geschiedenis studeren en werd leraar aan het Montessori Lyceum in Rotterdam en de Rijksscholengemeenschap in Brielle.

Als docent was hij populair omdat hij geweldig kon vertellen. Zijn dochter Alma Spreksel-Kikkert: 'Zelfs in het ziekenhuis hoorden we nog van een specialist die ooit les van hem had gehad, hoe fantastisch hij was als leraar.'

Zijn schrijverschap begon in de jaren zeventig, toen hij samen met O.G. Feitsma de schoolboekenreeks Kleio publiceerde.

Zijn eerste eigen boek verscheen in 1976, getiteld De zedeloosheid van Den Haag en andere onthullingen over Nederland in de negentiende eeuw. In 1981 publiceerde hij een een biografie over koning Lodewijk Napoleon. Vier jaar later moest hij om hoornvliesproblemen stoppen als leraar.

Dat gaf hem meer tijd om te schrijven. Er kwamen biografieën over over Willem I, Willem II, Willem III, Wilhelmina, Juliana, Beatrix en Willem-Alexander.

Willem-Alexander, zo stelde hij, kon zich beter geen Willem IV noemen gezien de seksuele escapades van zijn verre voorgangers. Zijn meest omstreden boek was Crisis op Soestdijk. Nederland als bananenmonarchie. Andere bekende boeken waren De wereld volgens Luns en De zeven levens van 'The Cat' over contraspionage in oorlogs- en vredestijd. Ook schreef hij voor Intermediair en Spiegel Historiael.

Zijn interesse voor de Oranjes was toeval, zegt zijn dochter. Het was een onontgonnen gebied. Hij schreef niet alleen voor de ingewijde maar ook voor de leek. Zijn uitgever Perry Pierik van uitgeverij Aspekt noemt hem een perfectionist en een zeer aimabele man. 'Ik was bij hem op 9/11 toen jumbo's de Twin Towers invlogen. We keken sprakeloos toe. Maar een historicus laat zich niet van de wijs brengen, hij pakte de afstandsbediening en zette de televisie uit. Dat lezen we morgen wel in de krant, zei hij.'

Een andere passie van Kikkert was reizen. Voor reisorganisatie Academische Reizen ging hij mee als deskundige. Ook gaf hij jarenlang les aan de volksuniversiteit in Westvoorne. Kikkert had samen met zijn in 2013 overleden vrouw drie kinderen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden