Nepgetuigen brengen echte spijtoptanten mafia in diskrediet

De bekering van mafia-coryfee Giovanni Brusca, moordenaar van rechter Falcone, is nep geweest. Hij heeft geprobeerd de echte spijtoptanten (pentiti) in diskrediet te brengen en het onderzoek op een dwaalspoor te brengen....

JAN VAN DER PUTTEN

Van onze correspondent

Jan van der Putten

ROME

De grote toevloed van pentiti heeft een ontwrichtend effect op het hele spijtoptantensysteem. Dat is precies de bedoeling van de mafia. De nep-spijtoptanten ondermijnen de geloofwaardigheid van hun oprechte companen. Justitie wil voortaan alleen nog maar met pentiti in zee die het onderzoek wezenlijk vooruit helpen. Alle anderen krijgen geen bescherming en geen gunsten meer.

Brusca bracht de bom tot ontploffing die in juni 1992 een eind maakte aan het leven van Falcone, diens vrouw en drie lijfwachten. Hij is verantwoordelijk voor de wurging van het dertienjarig zoontje van een spijtoptant. Hij heeft ook meegewerkt aan de moord in juli 1992 op rechter Borsellino. Voor die moord is maandag in Caltanissetta een proces begonnen tegen achttien mafiabazen.

In augustus juichten de mafiabestrijders over de vermeende ommezwaai van Brusca na bijna drie maanden isoleercel. Van deze zwaargewicht werden doorslaggevende onthullingen verwacht. Er was al sprake van dat hij zou gaan profiteren van het speciale beschermings- en bonussenprogramma voor spijtoptanten.

Brusca heeft systematisch gelogen en alleen maar gebeurtenissen 'onthuld' waarover justitie geen enkele twijfel meer had. Voor mafiosi die definitief zijn veroordeeld en dus niet meer te 'redden' waren, spande hij zich niet in. Als drie spijtoptanten een bepaalde gebeurtenis hadden onthuld, viel Brusca hen bij. Maar als slechts één pentito iets had verteld, dan veegde hij met hem en zijn verhaal de vloer aan.

Brusca had het vooral begrepen op zijn oude mafiavijand Baldassarre Di Maggio, aan wie de arrestatie is te danken van de opperste baas Totò Riina. Di Maggio zegt getuige te zijn geweest van de mafiose kus die Riina en ex-premier Andreotti in 1987 zouden hebben uitgewisseld. Volgens Brusca is het verhaal van die zoen een fabeltje.

'Als Brusca mij zou hebben aangevallen', zei Andreotti, 'zouden ze hem misschien geloofwaardiger hebben gevonden.' Volgens spijtoptanten heeft de ex-premier de mafia beschermd. Andreotti zegt dat veel pentiti behalve moordenaars ook leugenaars zijn. Hij hoopt dat justitie voortaan voor alle spijtoptanten dezelfde norm zal aanleggen als die ze voor Brusca heeft gehanteerd.

Veel leugens van Brusca zijn ontmaskerd dank zij zijn broer Enzo, wiens bekering wel serieus schijnt te zijn. Brusca probeerde een mafiavriend te sauveren en gaf een ander de schuld van diens misdrijven. Hij moet zich nu verantwoorden wegens smaad.

Een andere gearresteerde mafiakoning, Nitto Santapaola, heeft een geraffineerder aanval op de spijtoptanten gedaan. Zijn vrouw werd vorig jaar vermoord door de mafioso Giuseppe Ferone. Die was pentito geworden om zijn wraakmoorden beter te kunnen uitvoeren.

In een brief vanuit de gevangenis schrijft Santapaola, die eens vier jongens liet wurgen omdat ze het tasje van zijn moeder hadden gestolen, dat hij de moordenaar van zijn vrouw heeft vergeven. Hij vraagt zich af waarom niemand heeft gemerkt dat Ferone geen echte spijtoptant was. 'Wie zou ooit hebben kunnen denken', schrijft Santapaola insinuerend, 'dat de brengers van de dood zouden komen uit de gelederen van degenen die bescherming genieten?'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden