Nieuws Verzekeringsfraude in Nepal

Nepal worstelt met omvangrijke verzekeringsfraude in de Himalaya

Een helikopter stijgt op vanaf Base Camp op de Mount Everest. Beeld National Geographic/Getty Images

In Nepal zijn reisverzekeraars de afgelopen jaren voor miljoenen opgelicht met onnodige reddingsacties in het Himalaya-gebergte. Om de fraude te bestrijden heeft de regering in Kathmandu het toezicht op de inzet van dure helikopters vergroot. Als dat niet helpt, dreigt een groep verzekeraars ongevallen in Nepal niet meer te dekken in het nieuwe wandelseizoen, dat eind september begint.

In de eerste vijf maanden van dit jaar moesten reisverzekeraars meer dan 6,5 miljoen dollar betalen voor veelal dubieuze reddingsoperaties, zo bleek deze zomer uit een Nepalees overheidsrapport.

Duizenden wandelaars en klimmers zijn volgens het rapport bij de eerste de beste verschijnselen van hoogteziekte onder druk gezet om zich te laten evacueren met een dure helikoptervlucht. Soms zijn toeristen door de lokale reisgids of hoteleigenaar een handje geholpen bij de ongemakken: bijvoorbeeld door bakpoeder in het eten te mengen, dat laxerend werkt. In andere gevallen werken de wandelaars mee met de fraude. Zij krijgen dan een geldbedrag voor het veinzen van medische nood.

Het is voor de Nepalese overheid van groot belang om de situatie onder controle te krijgen. Het land draait voor een belangrijk deel op inkomsten uit het toerisme. In 2015 kreeg de economie een grote klap door de aardbeving, die meer dan zevenduizend mensen het leven kostte en onder andere een groot deel van Kathmandu in puin achterliet.

Nepal wist snel van de ramp te herstellen. Vorig jaar reisden meer dan een miljoen bergtoeristen af naar de woeste hoogten van de Himalaya – een recordaantal. De Nepalese overheid stelde een ambitieus doel: in 2020 moeten dat er meer dan twee miljoen zijn. De onthulling van de miljoenenfraude trekt als een donkere wolk over dat plan.

Creatief boekhouden

De helikopter-evacuatie is een lucratieve onderneming. Een vlucht zou ongeveer 2.000 euro per uur moeten kosten, maar vaak worden hogere prijzen gerekend. Volgens The Kathmandu Post is er een geval bekend waar een verzekeraar een rekening van 50 duizend euro toegestuurd kreeg. Creatief boekhouden gebeurt ook: uit het Nepalese overheidsrapport blijkt dat helikopters soms meerdere reizigers vervoeren, waarna de rekening voor de gehele vlucht naar alle afzonderlijke verzekeraars gaat.

Nepalese helikoptermaatschappijen betalen tussenpersonen steekpenningen als ze worden ingeschakeld voor het evacueren van bergwandelaars. ‘Als ik dat niet doe, heb ik geen business’, liet een manager van een helikopterfirma aan persbureau AFP weten.

Ook ziekenhuizen maken deel uit van de fraude-industrie. Zij betalen steekpenningen aan de helikoptermaatschappijen die de ‘geredde’ toeristen afleveren. Die worden vervolgens onderworpen aan dure analyses en onnodige behandelingen.

Ultimatum

De situatie werd bij de regering aangekaart door een groep van Britse, Australische en Nieuw-Zeelandse verzekeraars. Zij hadden via het reisrisicobedrijf Traveller Assist laten onderzoeken waarom ze in de afgelopen twee jaar met een grote toename van claims uit Nepal te maken kregen. Volgens Traveller Assist zijn er dit jaar tot nu toe ongeveer 1.600 helikopter-reddingen uitgevoerd, waarvan 35 procent frauduleus. De verzekeraars gaven de overheid een ultimatum: 1 september moest er iets gebeuren, anders zou het land niet meer gedekt worden.

Volgens nieuwe richtlijnen van de overheid moeten de helikoptermaatschappijen en ziekenhuizen voortaan binnen tien dagen hun reddingen specificeren bij een nieuw comité van de overheid. De rekeningen worden dan samen met de politie bekeken en mogen voor de helikopters niet meer dan 4.000 dollar per vlucht bedragen.

Ook liet het Nepalese ministerie voor toerisme weten dat de overheid inmiddels tegen vijftien organisaties – waaronder ziekenhuizen en toeristenbureaus – juridische stappen heeft ondernomen. De verzekeraars, die volgens Traveller Assist anoniem wensen te blijven, nemen voorlopig genoegen met die maatregelen.

Nieuw type toerist

Reisorganisator René de Bos, die in 1990 als eerste Nederlander op de top van Mount Everest stond, herkent het beeld van de fraude-industrie. ‘Ik reis al vijfentwintig jaar naar Nepal, maar met name de afgelopen twee jaar zie je steeds meer helikopters, waarin rijke Nepalezen investeren. Die werken samen met louche firma’s en ziekenhuizen.’

De Bos, die expedities naar de Himalaya organiseert met zijn reisbureau Snow Leopard Adventures, voegt daaraan toe dat er ook een andere oorzaak is voor de toename van het aantal evacuaties. ‘Er is een nieuw type toerist opgekomen, die in korte tijd zo veel mogelijk van de Himalaya’s wil zien, het liefst ook nog op grote hoogte. Het is niet ongebruikelijk dat mensen in twaalf dagen een wandeltocht willen maken waar je eigenlijk achttien dagen voor nodig hebt. Daar zitten risico’s aan vast. Je hebt nu eenmaal de tijd nodig om goed te acclimatiseren.’

De Bos raadt toeristen daarom aan altijd te reizen via reisbureaus met keurmerken, die veel aandacht besteden aan de voorbereiding van een tocht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.