Nemtsov krabbelde op briefje: Russen vechten in Oekraïne

De liberale Russische politicus Boris Nemtsov, die vorige week in Moskou werd doodgeschoten, stond in contact met Russische militairen die ondanks alle ontkenningen van het Kremlin in Oekraïne hebben gevochten. Daags voor zijn dood schreef hij op een briefje voor zijn naaste medewerkster Olga Sjorina dat militairen uit Ivanovo hem hadden verteld dat 17 man uit hun para-eenheid in Oekraïne waren omgekomen.

Boris Nemtsov.Beeld AFP

Sjorina vertelde aan het persbureau Reuters dat Nemtsov dat op een papiertje had gekrabbeld omdat hij bang was dat hij werd afgeluisterd in zijn kantoor. Het was bekend dat Nemtsov bezig was met een rapport over de deelname van Russische eenheden aan de strijd in het oosten van Oekraïne. Het Kremlin heeft steeds ontkend dat Russische troepen aan de kant van de pro-Russische rebellen meevechten. Moskou geeft wel toe dat Russische militairen die 'op verlof' zijn, soms als vrijwilliger meevechten.

Geen nieuwe, explosieve bewijzen

Volgens Sjorina was Nemtsov van plan een miljoen exemplaren van het rapport te laten drukken. Het is onduidelijk of het rapport ooit nog zal verschijnen, temeer daar de autoriteiten na de moord op Nemtsov huiszoeking bij hem hebben gedaan en tal van documenten in beslag hebben genomen. Na zijn dood beloofde Ilja Jasjin, een andere oppositieleider, dat hij zijn uiterste best zou doen het werk van Nemtsov te voltooien. Vlak voor zijn dood vertelde hij Jasjin dat hij van plan was naar Ivanovo te reizen om met de militairen te praten. Maar volgens Sjorina heeft Nemtsov hun nooit verteld hoe en met wie hij contact onderhield in Ivanovo, waar de 98ste luchtlandingsdivisie is gelegerd.

In kringen van de oppositie wordt niet uitgesloten dat Nemtsov is vermoord omdat hij van plan was onthullingen te doen over de rechtstreekse betrokkenheid van het Kremlin bij de strijd van de pro-Russische rebellen. Maar volgens Sjorina beschikte hij niet over nieuwe, explosieve bewijzen.

Landverrader

Nog kort voor zijn dood werd Nemtsov door de Poetingezinde beweging 'Anti-Maidan' afgeschilderd als een landverrader en een lid van de 'vijfde colonne'. Aanhangers van de beweging gingen half februari de straat op om een vuist te tonen tegen de liberale oppositie. De betogers droegen borden met zich mee waarop werd opgeroepen af te rekenen met de 'vijfde colonne'. Een van de leiders, de motorrijder Aleksandr Zaldostanov ('de Chirurg'), zei dat de 'angst voor de dood' het enige was dat de oppositie zou kunnen stoppen.

Op een persconferentie in Moskou spraken de leiders van 'Anti-Maidan' echter tegen dat zij een sfeer hadden geschapen waarin Nemtsov kon worden vermoord. De ultranationalistische schrijver Nikolaj Starikov legde de schuld voor de moord op Nemtsov bij de Verenigde Staten. Volgens hem wilden de Amerikanen daarmee ook in Moskou een 'Maidan' oftewel een volksopstand uitlokken, net als de volksopstand van vorig jaar tegen de Oekraïense president Janoekovitsj. 'We hebben het gezien in Syrië, we hebben het gezien in Oekraïne. Het was een zorgvuldig geplande provocatie. Midden in Moskou, tegenover het Kremlin..'

Tijdens een mars naar aanleiding van de moord op Nemtsov dragen burgers een banner met de tekst Heroes never die.Beeld AFP

Territoriale integriteit

Starikov verweerde zich tegen het verwijt dat 'Anti-Maidan' Nemtsov als een landverrader had afgeschilderd. 'Dat is geen oppositie. Dat is een vijfde colonne. Boris Nemtsov sprak zich ervoor uit dat de Krim weer uit Rusland werd gezet. Hij gedroeg zich ongepast als het om onze territoriale integriteit gaat.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden