Nek-aan-nekrace om de macht in de Eerste Kamer

DEN HAAG - Het spant er om of de coalitie een meerderheid in de senaat haalt. De PVV verloor vergeleken met de Kamerverkiezingen van juni 2010.

Mark Rutte spreekt zijn partij toe. Beeld anp
Mark Rutte spreekt zijn partij toe.Beeld anp

VVD, PVV, D66 en 50Plus zijn de winnaars van de verkiezingen voor provinciale staten en de Eerste Kamer. Het CDA kreeg opnieuw een dreun en raakte bijna de helft van de aanhang in de provincies kwijt. De coalitie van CDA, VVD en PVV lijkt 1 zetel tekort te komen, nu bijna alle stemmen zijn geteld. Maar de precieze zetelverdeling in de Senaat wordt pas bekend op 23 mei, als de Statenleden de Eerstekamerleden kiezen.

De zetelverdeling in de Eerste Kamer is nog niet duidelijk, de trend is dat wel: de mogelijk krappe nederlaag voor de coalitie komt vooral op het conto van het CDA, dat naar verwachting 10 van de 21 senaatszetels verliest. Die nederlaag wordt net wel of net niet voldoende gecorrigeerd door de winst van VVD en PVV. De VVD wint licht en is voor het eerst de grootste in de Eerste en de Tweede Kamer.

PVV
De PVV komt in de senaat van 0 op 10 zetels, maar ging ten opzichte van vorig jaar terug van ruim 15 procent van de kiezers naar ongeveer 12 procent. Het is de eerste keer dat de partij aanhang verliest.

Op basis van de eerste exitpolls, vlak na het sluiten van de stembussen, leek het erop dat de coalitie zeker drie zetels tekort zou komen voor een meerderheid in de senaat. Onderhandelingen met de oppositie zijn in dat geval nodig om wetgeving door de senaat te loodsen. De oppositie kraaide daarop victorie. PvdA-leider Cohen: 'Voor het land is dit geweldig.' GroenLinks-senator Tof Thissen voorspelde harde confrontaties. 'We gaan het ze zo moeilijk maken dat ze maar één conclusie kunnen trekken: verkiezingen uitschrijven.'

Echte stemmen
Na middernacht, na het tellen van een groot deel van de echte stemmen, veranderde het beeld en klom de coalitie omhoog tot 37 zetels en later zelfs tot 38, hoewel ook dat nog zeer onzeker is.

Premier Rutte vatte in elk geval alweer moed en kondigde aan dat het kabinet hoe dan ook doorregeert. 'Ook als we net geen meerderheid halen, gaan we knokken voor een beter Nederland. Dat is ons project.' Geert Wilders wil zeker 'met heel veel enthousiasme' doorgaan. 'Want het alternatief is honderd keer erger.'

50Plus
In de oppositie verrassen vooral D66 (van 2 naar 6 zetels) en nieuwkomer 50Plus, dat mogelijk met 2 zetels de Eerste Kamer in komt. GroenLinks heeft geen last van de recente leiderschapswissel en lijkt een bescheiden winst te boeken, de SP herstelt zich licht van de uitslag van vorig jaar, maar verliest wel 3 of 4 senaatszetels. De PvdA zet de dalende trend van juni vorig jaar nog iets verder door, maar kroop in de loop van de avond wel steeds dichter naar de VVD toe.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden