'Negen van de tien audities zijn voor een terrorist of een dief'

Welke rol speelt afkomst in Nederland? Dat onderzoekt de Volkskrant in een reeks interviews. Acteur Bilal Wahib (18): 'Negen van de tien audities zijn voor een terrorist of een dief.'

Acteur Bilal Wahib Beeld null
Acteur Bilal Wahib

Het was een korte film, die zou worden geregisseerd door Barry Atsma. 'Ik moest een homo spelen. Nederlanders zijn die rol de volgende dag weer vergeten. Marokkanen niet. In Amsterdam-West, waar ik bij mijn moeder woon, moest ik de afweging maken: kan ik nog over straat, moet ik onderduiken? Ik zei ja tegen die rol. Ik heb vrienden die homo zijn, dat zijn ook gewoon mensen. Mijn enige aarzeling was: kan ik met een jongen zoenen? En kan ik dat nog twintig keer overdoen als het moet? Uiteindelijk ging het niet door, ze kregen de financiering niet rond. Ik wist wel dat een homo spelen een probleem zou zijn. De andere rollen waarvoor ik word gevraagd zijn dat niet.'

Wat voor rollen zijn dat?

'Dat kun je toch zelf invullen? Ik denk dat ik nu zeventig audities heb gedaan. Negen van de tien zijn voor een terrorist of een dief. Eén keer kwam ik op een auditie en zag ik allemaal Chinese jongens zitten. Toen wist ik: deze rol ga ik niet pakken. Een andere auditie was voor een kickbokstrainer, maar hij heette wel Freddy. Ik speel liever Freddy dan Aziz. Een Aziz heb ik vaker gespeeld. Na die auditie zeiden ze dat ze hadden gekozen voor iemand die meer leek op een Freddy.'

Bilal Wahib

(Nederland, 1999) is eerstejaars student aan de toneelschool in Amsterdam en acteerde onder meer in de films Fissa, Layla M. en De held. En in tv-series als Koefnoen, SpangaS en A'dam-E.V.A. Hij speelt de hoofdrol in de One Night Stand-film Malik, die 17 november wordt uitgezonden op NPO3. Ook speelde hij een hoofdrol in de film Broeders, die in september in première ging op het Nederlands Film Festival.

Is het moeilijk om elke keer te worden gevraagd voor de rol van terrorist of dief?

'Ik kan ook Shakespeare nailen, natuurlijk wil ik dat laten zien. Alleen vragen ze me daar niet voor. Van Marokkaanse collega's weet ik dat ze een probleem hebben met typecasting. Ik heb dat niet, ik wil gewoon spelen. Dan kan ik mijn ontwikkeling laten zien.'

Hij maakt een schietgebaar. 'Rat-tat-tat. Een terrorist, actie, spannend - waarom niet? Barry Atsma wordt net zo goed getypecast, hem vragen ze ook elke keer voor dezelfde rollen.'

Kun je zijn typecasting vergelijken met die van jou?

'Hij heeft weer veel concurrentie. Ik niet. Hoeveel Marokkaanse acteurs van 18 jaar ken jij in Nederland? Ik zie het zo: welke rol ik ook speel, voor mij is het afleiding, ik ben ergens mee bezig. De jongens met wie ik omga in Amsterdam-West hebben dat niet. Het enige dat zij met hun woede kunnen, is naar buiten gaan en negatieve aandacht zoeken.

'De helft is getalenteerd, alleen weten ze het niet. Mijn Marokkaanse vrienden zien een film van mij en zeggen: dat kan ik ook. Ik zeg dan tegen ze: ja, dat kun jij ook. Ga morgen foto's maken, meld je aan bij een castingbureau. Ze doen het nooit, daar zijn ze te lui voor. Ik heb het wel gedaan. Op Google gezocht naar castingbureaus terwijl ik niet eens wist hoe je dat woord schrijft.'

Nederlands
'Elke dag.'
Marokkaans
'Ook altijd.'
Eten
'De tajine van mijn moeder.'
Partner
'Heb ik nooit gehad, maar ik zou het tof vinden om met een Marokkaanse vrouw te trouwen.'
Nationaliteit ontnemen
'Van Syriëgangers? Natuurlijk. Die paspoorten moeten ze verbranden.'

Is dat het enige verschil tussen jullie?

'Tot groep 3 zat ik op een Montessorischool in Amsterdam-West. Een zwarte school met veel Marokkaanse kinderen. Op mijn 12de werd geconstateerd dat ik adhd heb. In groep 3 zeiden ze het zo: jij bent geen montessorikind. Via een kennis van mijn ouders kwam ik op een school die De Burght heette, op de Herengracht. Dat was de beste carrièremove die ik kon maken.

'Op die school zaten alleen een paar allochtonen die echt iets konden. De enige andere Marokkaan was Rayan, hij speelde bij Ajax. Misschien waren er nog twee Surinamers en nog één van dit en één van dat. In de klas was ik de enige die geen geld had, de andere kinderen deelden hun mooie broodjes met me, met oude kaas en zo. Ik leerde ABN praten. Als ik weer bij mijn vrienden in West kwam, vroegen ze: wat is dit? Je bent verkaasd, praat normaal.

'Ook zonder de move naar die andere school was ik waarschijnlijk gaan acteren. Zodra ik een camera zag, stond ik ervoor. Iedereen wist dat ik daar iets mee ging doen. Toen ik 11 was leerde ik Monsif kennen, hij was twee jaar ouder dan ik. Een half-Marokkaanse zanger uit de Bijlmer. Hij werd mijn beste vriend. In die tijd was hij echt beroemd, ik ging mee naar optredens waar duizenden meisjes voor hem stonden te schreeuwen. Hollandse meisjes.

'De jongens met wie ik opgroeide denken: met mijn achternaam moeten ze me niet, ik krijg geen baan. Je kunt twee dingen doen. Thuis op de bank zitten omdat het toch niet lukt. Of denken: ik ben zo hard, harder dan die Nederlanders zelf, dat jij met mij gaat willen chillen. Door Monsif zag ik: wij hebben ook kansen, bro.'

Bilal Wahib Beeld null
Bilal Wahib

Vind je dat je verkaasd bent?

'Nee. Maar ik ben wel een Nederlander. Dat is iets anders dan verkaasd zijn. Op filmsets ontmoet ik soms andere Marokkanen. Die zijn bijna altijd verkaasd. We hebben allebei weleens couscous gegeten, verder heb ik niets met ze. Ze zijn ouder dan ik, het wordt moeilijker voor ze om aan rollen te komen. Dit zijn de mensen die moeite hebben met typecasting.

'Ze komen bij me met hun plannen: ik wil een film maken met alleen maar Marokkanen en ik laat mijn vriend een advocaat spelen. Dan zeg ik tegen ze: tof dat je zulke ideeën hebt, ik kan ze zelf ook bedenken, maar betrek mij er pas bij als je de financiering rond hebt. Denk je dat het Filmfonds jou een miljoen euro gaat geven voor een film met alleen maar Marokkanen in de hoofdrol?

'Het enige dat ik in die verkaasde Marokkanen herken is de struggle. De stap van een islamitisch gezin naar de Nederlandse filmwereld is groot. Mijn moeder is een topvrouw. Mijn vader, ook al ken ik hem niet zo goed, is een topgozer. Staat als portier bij discotheken, werkte als bodyguard voor Najib Amhali. Maar zij weten niets over mijn wereld. Ik sta er alleen voor, ik moet alles zelf doen. Sinds ik als kind van 6 alleen naar school liep en zelf mijn brood maakte. Met een vader die vaak 's nachts niet thuis was en wilde dat ik mij aan strenge regels hield die hij zelf niet naleefde. Als ik andere Marokkanen zie, weet ik dat zij die strijd kennen.'

In gesprek

Schrijver Robert Vuijsje (Alleen maar nette mensen, Beste vriend) interviewt voor de Volkskrant Nederlanders over de rol die afkomst speelt in hun leven. Mede gebaseerd op deze serie verscheen vorig jaar zijn boek Kaaskoppen. Hij spreekt onder anderen nog met voetbaltrainer Foppe de Haan (Fries).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden