Nieuws Negatieve rente

Negatieve rente is extra kostenpost voor zorginstellingen

Ziekenhuizen, gehandicaptenzorgorganisaties en consultatiebureaus zijn sinds kort tienduizenden euro’s per jaar kwijt aan negatieve rente. Deze grote en middelgrote zorginstellingen moeten een vergoeding betalen aan Nederlandse banken over het kasgeld dat ze op hun bankrekening hebben staan. Vaak kunnen de zorginstellingen niet anders, omdat ze verplicht zijn voldoende reserves in kas aan te houden.

Een jeugdverpleegkundige aan het werk bij JGZ Zuid-Holland West in Leidschendam. Beeld Freek van den Bergh / De Volkskrant

Vooral zorginstellingen met meer dan 10 miljoen euro aan kasgeld betalen sinds enige maanden negatieve rente, blijkt uit een inventarisatie van de Volkskrant. Banken brengen deze rente aan steeds meer zorginstellingen in rekening. Onder meer het ziekenhuis UMCG, jeugd- en gehandicaptenzorginstelling Pluryn en consultatiebureau Jeugdgezondheidszorg Zuid-Holland West betalen een negatieve rente over het geld op hun bankrekening.

De extra kosten komen voort uit de extreem lage rente, die door de Europese Centrale Bank al geruime tijd tot ver onder nul procent is verlaagd. Op spaarrekeningen voor burgers is de rente nagenoeg nul procent, banken durven daar nog geen boete in rekening te brengen voor het stallen van geld.

Bij grote bedrijven en nu dus ook zorginstellingen brengen de banken sinds enkele maanden wel extra kosten in rekening. Deze negatieve rente kan oplopen tot 0,5 procent van het bedrag dat op de bankrekening staat. Zorginstellingen met 10 miljoen euro op hun rekening betalen daardoor 50 duizend euro per jaar aan de bank. ‘Daar kan ik een jeugdarts van in dienst nemen’, zegt Ron Boumans, directeur van de Jeugdgezondheidszorg Zuid-Holland West.

In het onderwijs dreigt het probleem met negatieve rente ook te gaan opspelen, zegt de Vereniging van scholen in het Voortgezet Onderwijs.  De omvang van dit probleem is volgens de VO-raad echter nog niet bekend.

Vergoeding achteraf

Dat de zorg geld oppot komt doordat zorgverzekeraars sinds 2006 gemaakte kosten pas achteraf vergoeden. Zorginstellingen moeten de kosten van de gepleegde zorg deels zelf voorschieten en reserves overhouden om te voorkomen dat zij bij een financiële tegenvaller in zwaar weer terecht komen. De zorginstellingen zijn dan ook verplicht voor enkele maanden geld in kas te hebben om de schommelingen tussen de inkomsten en uitgaven te kunnen opvangen.

Hoe de banken bepalen wie wel en niet hoeft te betalen, is onduidelijk. Alleen de Rabobank noemt een bedrag: klanten die meer dan 12,5 miljoen euro op de bankrekening hebben staan, moeten negatieve rente betalen. ING geeft geen details en spreekt van ‘maatwerk’, maar blijkt in de praktijk al bij bedragen onder de 10 miljoen euro rente in rekening te brengen. Ook ABN Amro zegt niets over het prijskaartje, maar erkent dat het beleid ‘steeds scherper’ wordt.

‘Het ministerie heeft op dit moment geen signalen dat de lage rente leidt tot problemen voor zorginstellingen’, zegt een woordvoerder van het ministerie van Volksgezondheid. ‘Zorgaanbieders kunnen geconfronteerd worden met negatieve rente over hun banktegoeden. Tegelijkertijd kan het ook zo zijn dat zorgaanbieders profiteren van de lage rentestand, doordat zij goedkoper kunnen lenen voor investeringen.’

De lage rente maakt grote investeringen zoals een verbouwing of nieuw apparatuur inderdaad goedkoper dan ooit, maar dat weegt voor ziekenhuizen niet altijd op tegen de andere hoge kostenposten. ‘Het financiële plaatje lijkt positief, maar het is krap’, zegt Wouter van der Horst, woordvoerder van de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ). ‘En het wordt alleen maar krapper. Het vergt enorme stuurmanskunst om de kosten die op ziekenhuizen afkomen in goede banen te leiden.’ Zorginstellingen die in huurpanden zitten, profiteren sowieso niet van de lage rente voor hypotheken en hebben alleen last van de negatieve rente op hun banktegoeden.

Dat banken zorginstellingen met steeds hogere kosten confronteren, is niet nieuw, zegt hoogleraar economie en gezondheidszorg Richard Janssen. ‘Sinds de economische crisis zijn banken en zorgverzekeraars een stuk voorzichtiger gaan werken. Ze willen risico’s minimaliseren, waardoor die bij de zwakste partij terecht komen: de zorg. Als ziekenhuis word je verplicht de negatieve rente te betalen, je hebt hierin geen keuze. Dat voelt heel ongemakkelijk.’

Lees ook

‘De negatieve rente kost ons een jeugdarts’
Tienduizenden euro’s is de Jeugdgezondheidszorg Zuid-Holland jaarlijks kwijt aan negatieve rente. Maar niet alle zorginstellingen zien de rentekosten stijgen. Het UMCG bijvoorbeeld, kan goedkoop lenen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden