Neergeschoten Iraanse drone die Israël binnendrong, was kopie van topgeheim spionagetoestel VS

Teheran onderschepte Amerikaanse Sentinel in 2011

Zo'n zeven jaar nadat een topgeheime stealth-drone van de VS tijdens een spionagemissie in handen viel van Iran, is Amerika's vrees bewaarheid. De drone die zaterdag Israël binnendrong, was volgens Jeruzalem een kopie van de Amerikaanse RQ-170 Sentinel. Dit betekent dat Iran erin is geslaagd om een operationele kopie van de Sentinel in te zetten tijdens een missie.

Hoe de Amerikaanse Sentinel eruit zag, was jarenlang geheim. Foto afp

'Het is een kopie van een soortgelijk toestel dat Iran wist te bemachtigen', zo bevestigde brigadier-generaal Tomer Bar, tweede man van de Israëlische luchtmacht, berichten in de media dat het om een Sentinel-kloon ging.

De drone werd zaterdag vroeg door een Apache-gevechtshelikopter neergehaald. 'Zij hebben het min of meer nagebouwd', aldus Bar. Een Sentinel-drone, een toestel waarvan het bestaan lange tijd werd ontkend door de VS, viel in 2011 tot verbijstering van Washington in handen van Iran. Het was voor het eerst in jaren dat een land geheime Amerikaanse militaire technologie wist te bemachtigen. Het was ook voor het eerst dat de wereld kon zien hoe de Sentinel eruitzag.

Het spionagetoestel is zo geheim, dat de VS nooit foto's ervan hebben vrijgegeven. Sinds het in 2007 operationeel werd, werd de Sentinel onder andere ingezet bij de commandoactie in 2011 tegen Osama bin Laden in Pakistan. Dankzij een Sentinel, die vanaf grote hoogte kan opereren, kon president Obama toen met zijn adviseurs in het Witte Huis live de uitschakeling van Bin Laden volgen. Omdat het toestel ook moeilijk is te zien op de radar, kon het ongestoord in het Pakistaanse luchtruim opereren tijdens de operatie van de US Navy SEAL's in Abbottabad.

Iran toont in 2011 de Amerikaanse stealth-drone die het onderschepte in het oosten van het land. Foto AFP

Operaties CIA

Iran kondigde indertijd direct aan dat het, via 'reverse engineering', alles zou doen om de geheimen van het stealthvliegtuig te achterhalen. De Iraanse televisie toonde beelden van het geavanceerde onbemande toestel van de VS dat vooral door de CIA wordt ingezet.

In 2014 liet Iran foto's en een video zien van hun eerste kopie van de Sentinel. De Revolutionaire Garde claimde toen dat de kloon met succes een eerste vlucht had uitgevoerd. De opperste leider, Ali Khamenei, bezocht toen de basis waar de drone stond opgesteld. 'Vandaag is voor mij een onvergetelijke dag', zei Khamenei.

Twee jaar later, in 2016, toonde Irans Revolutionaire Garde opnieuw een drone die ook als twee druppels water leek op de Sentinel. Deze versie was ook kleiner dan het Amerikaanse toestel. Volgens Teheran was Iran erin geslaagd om de Sentinel volledig na te bouwen. Onduidelijk bleef echter of de Iraanse kopie, die Saegheh werd genoemd en bewapend kan worden met vier raketten, net zo geavanceerd was als de Amerikaanse drone.

Hoewel Bar de neergehaalde Iraanse drone technologisch hoogstaand noemde, blijft onbekend of het toestel zich kan meten met de Amerikaanse toestellen. Duidelijk is wel dat de Iraniërs erin zijn geslaagd om met een drone Israël binnen te dringen, ondanks de sterke Israëlische luchtverdediging.

Volgens het Israëlische leger was de drone opgestegen vanaf een basis bij Palmyra van waaruit Iraanse soldaten zouden opereren. Via het noorden van Jordanië, zou het vervolgens Israël zijn binnengedrongen. De drone kon anderhalve minuut ongestoord in Israël vliegen, waarna de Apache het met een luchtdoelraket neerhaalde. Wat de missie van de drone was, is onduidelijk. Teheran ontkent overigens bij hoog en laag dat de drone van Iran was.

Advies te bombarderen

Het Pentagon moet zich nu afvragen of het in 2011 niet beter was geweest om de Sentinel te bombarderen toen het net in handen was gevallen van Iran. Volgens Washington raakte het toestel indertijd in Afghanistan uit koers door een 'mankement', waarna het in Iran belandde. De Sentinel werd 'Het Beest van Kandahar' genoemd vanwege de geheime operaties die het uitvoerde om Al Qaida-leider Osama bin Laden op te sporen. Iran beweerde echter dat het de drone had gehackt tijdens een Amerikaanse spionagemissie boven Iran.

Obama, die huiverig was voor een militair conflict met Teheran, volgde toen het advies niet op van zijn hoogste generaals om de Sentinel met een luchtaanval op de grond te vernietigen om te voorkomen dat Iran de technologie in handen kreeg. 'Zo kon je het onmogelijk voor ze maken om te profiteren van de drone', aldus oud-vicepresident Cheney over de aanvalsoptie.

Het is overigens niet voor het eerst in de afgelopen jaren dat een vijandelijke drone Israël binnendrong. In 2012 wist een drone van Hezbollah de Israëlische kerncentrale bij Dimona tot op dertig kilometer te naderen. Bij Dimona zijn naar alle waarschijnlijkheid de 150 tot 200 kernwapens opgeslagen waarover Israël zou beschikken. Het toestel, mogelijk van Iraanse makelij, steeg op in Zuid-Libanon en werd pas ontdekt nadat het honderden kilometers had afgelegd boven zee. De drone werd daarna gevolgd door twee F-16's en uiteindelijk neergehaald.

En in 2014 probeerde Hamas, voor het eerst, vanuit Gaza Israël aan te vallen met een onbemand toestel. De Palestijnse drone werd met een Patriot-raket vernietigd nabij Ashdod, op zo'n 25 kilometer van de grens met de Gaza-strook.

Een artist impression van de geheime Amerikaanse RQ-170-drone. De VS hebben nog steeds geen foto's vrijgegeven van het onbemande toestel. Het verkenningvliegtuig is eigenlijk een kleine versie van de steathbommenwerper B-2 Spirit. Foto By Truthdowser at English Wikipedia
Meer over