Neemt Hillary afscheid of een pauze?

Hillary Clinton stopt als minister van Buitenlandse Zaken en gaat 'alleen maar slapen'. Echt niet. Ze wordt toch nog de eerste vrouw in het Witte Huis, denken veel Amerikanen.

Mogelijke opvolgers van Clinton als minister


Gaat Hillary Clinton in 2016 op voor het presidentschap? Dat wordt een van de meest gestelde politieke vragen in Amerika de komende jaren. Zelfs in het buitenland beginnen ze nu mee te doen aan dit Amerikaanse gezelschapsspel, bleek dit weekeinde tijdens het bezoek dat zij samen met president Obama bracht aan de liggende Boeddha in het Wat Pho-klooster in Bangkok. Een boeddhistische monnik zei dat dit beroemde beeld een symbool van succes was om vervolgens te voorspellen dat Clinton president wordt, zo zeiden delegatieleden.


Ook menige Amerikaan heeft het idee dat Clinton voorbestemd is om de eerste vrouw in het Witte Huis te worden en daarmee de enige nog openstaande rekening in hun democratie te voldoen. Uit een peiling van Public Policy Polling blijkt dat als vandaag de belangrijke voorverkiezingen in Iowa zouden worden gehouden, zij op 58 procent van de stemmen kan rekenen. Vicepresident Joe Biden, een mogelijke tegenkandidaat in de Democratische partij, blijft daar met 17 procent ver achter.


Clinton houdt zich steevast op de vlakte als haar voor de zoveelste keer De Vraag wordt gesteld. De ene keer antwoordt ze 'neen', de andere keer zegt ze nog geen idee te hebben wat ze in de toekomst gaat doen. Niemand die haar gelooft. 'In nog geen miljoen jaar', riep ze in november 2008 uit, toen bekend werd dat Obama overwoog haar te vragen zijn minister van Buitenlandse Zaken te worden. Ze deed het toch.


Misschien is het nu anders. Net 65 geworden, laat Clinton herhaaldelijk blijken dat ook machtige vrouwen hun huis-, tuin- en keukendromen kunnen hebben. Na een zwaar en intensief leven in het centrum van de Amerikaanse politiek verlangt zij hevig naar het moment dat zij in januari zal vertrekken als minister en kan neerploffen op de bank.


'Ik kijk enorm uit naar volgend jaar. Ik wil alleen maar slapen en sporten en reizen voor mijn plezier. En ontspannen. Het klinkt allemaal zo gewoon, maar ik heb dat allemaal niet gedaan de afgelopen twintig jaar. Ik wil kijken of ik van mijn moeheid kan af komen. Ik sport nu wel, maar niet genoeg omdat ik er niet te veel energie in kan steken.' Dat zei Clinton pas tegen Gail Collins, columniste van The New York Times.


Collins denkt dat Clinton inderdaad even niet wil nadenken over een nieuwe presidentskandidatuur. 'Ondanks haar legendarische vermogen om overal te kunnen slapen als ze dat wil, (...) is ze heel, heel moe. En op haar 65ste weet ze absoluut niet of haar lichaam zich volledig zal kunnen herstellen wanneer ze ophoudt het zo zwaar te belasten.'


Clinton heeft zichzelf nooit ontzien. Zij is een taaie. Zij werd keer op keer vernederd door haar briljante, maar viriele en volstrekt ongedisciplineerde man Bill met al zijn affaires, voor en tijdens zijn presidentschap. Als first lady werd zij verguisd vanwege haar ambitieuze maar mislukte poging tot hervorming van de gezondheidszorg. En toen zij in 2008 zelf een gooi naar het presidentschap deed, had ze de pech te stuiten op Obama, een kandidaat die zich maar één keer in een mensenleven voordoet.


Ondanks alle tegenslag richtte zij zich altijd weer op: ze bleef bij Bill, groeide uit tot een populaire presidentsvrouw en senator en werd een van Obama's trouwste en capabelste kabinetsleden. Dinsdag reisde ze op verzoek van de president naar het Midden-Oosten om daar te helpen een diplomatieke oplossing te vinden voor het conflict tussen Israël en Hamas. Een altijd lastige klus op dat kerkhof van gebroken reputaties.


Haar toewijding en plichtsgevoel zijn groot. Het is zoals een van haar medewerkers zei nadat ze het ministerschap had aanvaard: 'Wanneer haar gevraagd wordt om te dienen, dan doet ze dat. En de president vroeg haar.'


Maar straks is het mooi geweest. 'Ik wil gewoon mijn tijd terug. Ik wil mezelf weer zijn', zei ze pas in het blad Marie Claire. Ze wil onbekommerd en ongestoord kunnen kijken naar haar favoriete televisieprogramma's over het kopen en inrichten van huizen. 'Ik vind dat zeer rustgevend'.


Maar wordt het een afscheid of een time-out, een pauze?


Ze is altijd iemand geweest die politiek ademt. En als veel mensen een beroep op haar doen, wie weet begint ze dan alsnog aan de historische missie Amerika eindelijk zijn eerste vrouwelijke president te geven.


VN-ambassadeur SUSAN RICE (48) is de meest genoemde kandidaat in Washington voor de baan van Hillary Clinton. Tot ergernis van de Republikeinen, senator John McCain in het bijzonder. Rice omschreef de bestorming van het Amerikaanse consulaat in Benghazi in september direct als een 'spontane' actie, niet als een terreurdaad. President Obama reageerde vorige week gepikeerd na berichten dat de Republikeinen haar benoeming zouden willen blokkeren. Obama: 'Als ze achter de VN-ambassadeur aan gaan, hebben ze een probleem met mij.' Met haar als topdiplomaat zou Amerika een meer activistisch buitenlandse beleid krijgen. 'Agressief', zo omschreef een Russische diplomaat haar onlangs. Tijdens een vergadering op het ministerie zou ze ooit haar middelvinger hebben opgestoken naar collega-diplomaat Richard Holbrooke.

Witte Huis-adviseur THOMAS DONILON (57) is een van de architecten van Obama's nationale veiligheidsbeleid, uitmondend in de dood van Osama bin Laden in 2011. Hij wordt ook genoemd als Obama's nieuwe chef-staf. De man die de president elke ochtend inlicht over internationale kwesties, zwijgt en lacht als hem wordt gevraagd of hij interesse heeft in de baan. Donilon was eerder advocaat en lobbyist in Washington. Onder president Clinton was hij drie jaar staatssecretaris van Buitenlandse Zaken. Zijn benoeming in 2010, als opvolger van mariniersgeneraal James Jones, was opmerkelijk. Hij had geen militaire ervaring. 'Je bent niet geloofwaardig', beet Jones hem ooit toe. Het zou Donilon niet verhinderen een belangrijke rol te spelen, onder andere in de aanpak van de moeizame Afghanistan-oorlog.

Senator JOHN KERRY (68) zou zijn politieke carrière graag afsluiten op het State Department, al denkt de president ook aan Defensie voor hem. Kerry, voorzitter van de Senaatscommissie voor Buitenlandse Zaken, kan de strijd alsnog winnen als de voordracht van Rice te heikel wordt. Hij zou een van de weinige presidentskandidaten zijn die het later schopten tot Amerika's belangrijkste diplomaat. Kerry kon president Bush in 2004 niet van een tweede termijn afhouden. Zijn handelsmerk, oorlogsheld in Vietnam, werd toen afgebroken door een Bush-gezinde groep Vietnam-veteranen. Tijdens die campagne kwam Kerry, getrouwd met de weduwe van ketchupmiljardair Henry Heinz, stijf en weinig charismatisch over. Een nadeel voor de Democraten als Kerry het wordt, is dat zijn senaatszetel op het spel komt te staan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden