'Nee vriend, de euro wordt een ramp'

Naam: Sir Teddy Taylor Leeftijd: 61 Beroep: parlementslid Conservatieve Partij Woonplaats: Southend Favoriete Europeaan: Vivaldi Mooiste plek in Europa: Rome..

EDWARD TAYLOR, voor iedere Brit Sir Teddy, begon zijn strijd tegen de Europese Unie al toen de term 'euroscepticus' nog moest worden uitgevonden. 'Ik ben al 25 jaar bezig': vanaf het moment dat zijn partijgenoot en toenmalig premier Edward Heath zich opmaakte Groot-Brittannië de gemeenschap binnen te leiden.

Sindsdien is het gevecht tegen de draak Sir Teddy's dagelijkse bezigheid. Hij bestrijdt de Europese eenwording met een inzet en een overtuiging die zelfs bij de grootste eurofiel bewondering afdwingen.

Sir Teddy volop in debat over Europa: het behoort tot het beste dat de Britse politiek heeft te bieden. Hij geeft nooit op en doet onmiskenbaar denken aan de zwarte ridder in Monty Pythons Jabberwocky: altijd doorvechten, al zijn armen, benen en zelfs het hoofd afgehakt.

Hij wil overigens één ding wel even duidelijk maken. Hij houdt van Europa. Hij reist steden en landen af om zijn anti-EU-evangelie te verkondigen, 'maar ik voel een grote loyaliteit jegens Europa. Wat ik alleen niet begrijp, is dat mensen denken dat we dezelfde vooruitgang niet kunnen bereiken op basis van vrijhandel en vriendschap'.

En nu komt dus de euro. 'Een nieuwe en zekere stap op weg naar rampspoed en ellende.' Sir Teddy, econoom van huis uit en Kamerlid sinds 1964, groet zijn vrienden in Nederland en wenst ze een gelukkig nieuwjaar, maar ziet de toekomst donker in.

'Ik voel me wanhopig bedroefd over het feit dat iedereen maar schijnt te denken dat die euro een groot succes gaat worden, terwijl de geschiedenis ons leert dat het absoluut niet zál werken en niet kán werken. Elke eerdere poging van landen om een gemeenschappelijke munt te vormen, is mislukt en geëindigd in ellende en werkloosheid. Ik zie geen enkele reden waarom dat niet opnieuw zal gebeuren.'

'De eerste januari 1999', zegt Sir Teddy in zijn kantoor in het Lagerhuis, 'is voor mij een dag van diepe depressie. Sommige mensen zeggen: ''Maar met de euro is het een ander verhaal. Juist omdat we weten dat het zo moeilijk is, hebben we strikte criteria voor deelname gesteld.'' Wat een onzin. Elk van de elf landen heeft die criteria in meer of mindere mate overtreden. Nee vriend, het wordt een ramp.'

Er is, zegt hij, maar één manier waarop de euro ooit succesvol zou kunnen zijn, namelijk wanneer Europa één regering zou krijgen, één belastingstelsel én het gevoel ontstaat dat Europa één natie is. 'Maar dat zie ik nooit gebeuren. De meeste landen willen zeggenschap houden over hun eigen belastingen en de verschillen in cultuur en in taal betekenen dat de landen elkaar altijd met enig wantrouwen zullen blijven bekijken.'

Sir Teddy benadrukt het nog maar eens. Hij is níet anti-Europees, níet sceptisch over Europa. Hij is Europeanen als Vivaldi, Beethoven en Händel zeer dankbaar dat ze zulke prachtige muziek hebben geschreven. 'Want die maakt dat ik geen hartaanval krijg als ik op weg van het Lagerhuis naar Southend in de file sta.'

Nee, hij is sceptisch over de Unie, die hij bij voorkeur nog steeds de EEG belieft te noemen. 'Ik beschouw de Europese naties als grote vrienden van Groot-Brittannië. Ik vind het tragisch dat ze zijn bedot en zich in deze potentiële ramp hebben laten meeslepen.'

Hij is ook geen nationalist, integendeel. 'Ik ben voor vrijhandel. Ik haat inmenging van de staat. Ik haat subsidies. Ik haat staatscontrole. Ik ben in sterke mate een internationalist.' Maar helaas staat de EU voor Sir Teddy voor alles waar hij tegen is. 'Europa zal ten onder gaan aan het probleem van subsidies.'

Wat Sir Teddy maar niet kan begrijpen, is dat de meeste Europeanen zich zonder slag of stoot in de luren hebben laten leggen door de ondemocratische besluiten in de EU. De Nederlanders bijvoorbeeld, een volk waarmee hij een diepe verwantschap voelt. 'Het is mijn indruk dat er bij jullie wat de euro betreft gedacht werd: we kunnen er toch niets aan doen. De mensen in jouw land zijn kennelijk het geloof in zichzelf kwijtgeraakt. Dat is droevig en tragisch.'

Onlangs sprak hij in Duitsland met zakenlieden. Die zeiden tegen hem: nu hebben we problemen, maar als straks de euro komt, zullen die worden opgelost. 'Hoe dan?', vroeg Sir Teddy. 'You wait and see', antwoordden ze. In Frankrijk: precies hetzelfde verhaal. 'De euro zal alles veranderen.' Het lijkt Sir Teddy haast een zaak voor de psycholoog. 'In Europa heerst de obsessie dat als je problemen hebt, je daar nog een eindje dieper in moet duiken en dat ze dan zullen worden opgelost.'

Maar straks nemen Blair en Brown Groot-Brittannië ook mee in het ongewisse avontuur. Wat dan? Wat staat een doorgewinterde euroscepticus in dat geval te doen? Vecht hij niet voor een verloren zaak?

Zulke dingen moet je niet tegen Sir Teddy zeggen.

'Nee, natuurlijk is de strijd van de eurosceptici in Groot-Brittannië niet verloren. Er is nog genoeg werk aan de winkel. Het grote gevecht moet hier nog beginnen: als Blair en Brown besluiten dat we moeten toetreden tot de EMU en er een referendum wordt gehouden. Pas dan valt de beslissing.' Maar slagen Brown en Blair erin het Britse volk ervan te overtuigen vóór toetreding tot de EMU te stemmen, dan is dat 'the end of the road'. Als dat gebeurt, 'zal dat het einde zijn van de Britse politiek. Dan is er geen reden meer om nog langer door te gaan, om te blijven stemmen in verkiezingen, of om parlementslid te blijven in Westminster'.

En wat gaat Sir Teddy dan doen? 'Dan trek ik me terug op het platteland en ga ik bidden dat ik het steeds bij het verkeerde eind heb gehad.'

Bert Wagendorp

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden