Nee-recht

Het recht om effectief nee te zeggen: zo omschreef ooit de toenmalige Leidse hoogleraar Max Rood het stakingsrecht. Werkweigering is nu eenmaal het enige pressiemiddel waarover een werknemer beschikt....

YVONNE BERKELJON

Ook het onderwijs heeft geen roemruchte stakingstraditie. Donderdag was voor de leraren in het voortgezet onderwijs kennelijk de maat vol. Van alle rijke landen investeert Nederland het minst in onderwijs. Deze zuinigheid leidde er toe dat het leraarsvak veel aantrekkelijkheid verloor. Gebrek aan respect voor hun inzet en vermoeidheid over het complexe takenpakket bewogen de leraren nu tot acties. In vergelijking met de Europese collega's zijn hun klassen te groot en hun lesuren te talrijk.

De staking van afgelopen donderdag was maar een kleintje . De stakers riskeren evenzogoed een korting op hun salaris over het aantal niet gewerkte uren: geen arbeid, geen loon. In de praktijk maken de vakbonden vaak een afspraak over doorbetaling van de gestaakte uren of dagen als onderdeel van een wapenstilstand.

Ook werkwilligen die voor een lege klas stonden omdat de leerlingen graag een middag thuisbleven, lopen het risico van inhouding van salaris. Al in 1976 besliste de Hoge Raad dat werkwilligen die door een georganiseerde arbeidsvoorwaarden-actie hun werk niet kunnen doen, geen recht hebben op doorbetaling van loon.

Anders ligt dat bij de zogenoemde wilde protestactie van korte duur. Werkwilligen die dan kunnen aantonen buitenstaander te zijn, hebben in beginsel recht op loon. Wilde acties zijn in het onderwijs niet te verwachten, en doorbetaling van loon dus evenmin.

Zelfs dan rechtvaardigt de voortschrijdende verzuring misschien wel een massaal effectief nee.

Yvonne Berkeljon

De auteur is advocaat in Amsterdam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden