nieuwsdrukte in ziekenhuizen

Nederlandse zorg ligt op koers voor een ramp, waarschuwt Landelijk Netwerk Acute Zorg

Nog altijd zien de ziekenhuizen geen enkele afname in de stijging van het aantal covidpatiënten. Dat kan ertoe leiden dat er eind november zoveel covidpatiënten in het ziekenhuis liggen, dat driekwart van de gewone zorg dan niet door kan gaan.

In het Maasstad Ziekenhuis op de spoedeisende hulp is een vrouw binnengebracht die problemen heeft met haar luchtwegen en vermoedelijk corona heeft.Beeld Arie Kievit

Dat sombere beeld schetste voorzitter Ernst Kuipers van het Landelijk Netwerk Acute Zorg (LNAZ) woensdagochtend in de Tweede Kamer. Het aantal ic-patiënten (529 in totaal) ligt momenteel zelfs iets boven wat men verwachtte zónder maatregelen. ‘We zitten op dit moment nog steeds niet op de juiste afslag. Wat we de komende dagen echt willen zien, is een afvlakking van de trend’, aldus Kuipers. ‘Komt die niet, dan krijgen we nog serieuzere problemen.’

Bovendien dreigt de overbelasting van de zorg tot na de feestdagen te duren. Zelfs als het met de huidige maatregelen is gelukt om het reproductiegetal R van het virus net onder de 1 te krijgen, zal het ‘ruim tot in het nieuwe jaar duren voordat we weer op enigszins normale waarden komen’, schetste Kuipers. Losjes doorberekend zouden de ziekenhuizen dan op z’n vroegst eind januari weer op de covidbezetting komen van begin september.

Kuipers reageerde geprikkeld op de suggestie dat er dan maar meer bedden bij moeten. ‘Er is een einde aan de maakbaarheid. Het beeld is nogal eens: de zorg heeft nu een paar maanden de tijd gehad, waarom krijgen jullie het niet voor elkaar? Maar in deze tijd kan steeds een stapje verder gewoon niet. Zorgpersoneel kun je niet zomaar met duizenden opplussen.’

Strengere maatregelen

Momenteel zijn er 1.829 covidpatiënten opgenomen in de klinieken, en 529 op de ic’s. Als de landelijke maatregelen erin zijn geslaagd de reproductie van het virus op 0,9 te krijgen – waarbij iedere tien patiënten gemiddeld negen mensen besmetten – zouden die aantallen begin volgende week moeten afnemen. Toch zou het aantal ic-patiënten zelfs dan begin december nog altijd maar negentien minder zijn dan nu.

Volgens berekeningen die RIVM-hoofdwetenschapper Jaap van Dissel woensdagochtend toonde, moeten de huidige maatregelen de R van het virus onderhand hebben teruggebracht tot net onder de 1: ergens tussen de 0,75 en de 0,99. Zou men net als in maart de scholen, kappers en andere contactberoepen sluiten, dan zou dat getal zakken tot rond de 0,74.

Cliffhanger

Voor de piekbelasting van de zorg maakt dat opvallend genoeg niet uit, blijkt uit de prognoses van het RIVM.  We zitten immers al dichtbij de top: nog strakker de broekriem aanhalen zou nu niet veel opnames meer schelen. Wel zal de zorg, bij strengere maatregelen, de komende maanden sneller weer op capaciteit komen, omdat er dan immers minder nieuwe patiënten bijkomen.

Kanttekening: dat is de verwachting, op basis van computerberekeningen. ‘Dit verhaal heeft een cliffhanger’, aldus Van Dissel. ‘We zitten nu precies op het kritische punt waarop we verwachten dat het omlaag gaat. Maar dat staat nog niet vast.’

Wel duidelijk is inmiddels dat de maatregelen die het kabinet op 28 september nam – de horeca om tien uur dicht, kleinere groepen, meer thuiswerken – ‘niet het verwachte effect hebben gehad’, aldus Van Dissel. Zonder de extra maatregelen van half oktober hadden er nu waarschijnlijk net zoveel mensen op de ic gelegen als in april, op het ergst van de crisis.

Lees ook

Waar blijft dat effect van de maatregelen nou?
Twee weken geleden is het alweer dat het kabinet de horeca sloot, de groepsgrootte beperkte en thuiswerken en mondkapjes met klem aanraadde. Maar in de cijfers is er nog weinig van te merken. Hebben we wel genoeg gedaan? Vier mogelijke verklaringen gewogen.

De belangrijkste grafieken en kaarten over de uitbraak van het coronavirus in Nederland
Dagelijks verschijnen er cijfers over het coronavirus in Nederland. De belangrijkste kunt u hier vinden, met een uitleg over wat deze gegevens zeggen over de ernst van de uitbraak.

Hoe krijgen we meer handen aan het bed?
Ondanks extra bedden komt de reguliere zorg ook tijdens de tweede coronagolf in het gedrang. Zijn er slimme manieren om in tijden van enorme schaarste toch meer handen aan het bed te krijgen? Drie mogelijke oplossingen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden