'Nederlandse universiteiten behoren niet langer tot academische voorhoede'

Nederlandse universiteiten lijken opnieuw terrein te verliezen in de slag om de internationale topstudent. Volgens de dinsdag gepubliceerde QS-ranking spelen alleen de Universiteit van Amsterdam en de TU Delft serieus mee in de wereldwijde top-100. Vorig jaar behoorden ook Utrecht, Leiden en Groningen nog tot die academische voorhoede, aldus QS.

Exterieur van de aula en het congrescentrum van de Tecnische Universiteit Delft. Beeld anp
Exterieur van de aula en het congrescentrum van de Tecnische Universiteit Delft.Beeld anp

Amerikaanse en Britse universiteiten staan als altijd strak voorop in de wereldwijde universiteitenranglijst, met het MIT in Boston op nummer één, gevolgd door Stanford, Harvard en het Britse Cambridge. Alleen de Zwitserse technische topuniversiteit ETH in Zürich mengt zich met een negende plaats in de Angelsaksische wereldtop. Opmerkelijk is volgens de opstellers van de lijst de opmars van de Aziatische universiteiten, met name in China, dat inmiddels drie top-50 instellingen telt. Ook Rusland is in opkomst, signaleert QS, al haalt dat land de top-100 niet.

Maat voor de status

De QS-ranking is een van de vele ranglijsten waarmee universiteiten de maat wordt genomen. De rangorde is gebaseerd op vrijwillige enquêtes onder wetenschappers en werkgevers, carrières van oud-studenten, de aantallen en kwaliteit van wetenschappelijke publicaties, de student/stafverhouding en op de internationale samenstelling van de staf.

Meer dan andere lijsten geeft QS, een commerciële onderneming, een maat voor de status van instellingen. Dat is in de slag om de beste studenten een belangrijke maatstaf. Bijvoorbeeld de Sjanghai Ranking of de Times Higher Education Raking meten sterker het wetenschappelijke aanzien van universiteiten als kennisinstellingen.

Leiden Ranking: kleine universiteit meer geciteerd dan reuzen als MIT en Harvard

De vlag kan uit aan de piepkleine Rockefeller University in New York. Volgens de nieuwste tellingen van het Centrum voor Wetenschap en Technologiestudies (CWTS) in Leiden is het de prominentste onderzoeksuniversiteit ter wereld. Ruim 28 procent van haar publicaties behoort tot de allerbest geciteerde artikelen van de laatste vier jaar. Dat is beter dan bij andere geheide toppers als Harvard en Stanford.

Erasmus sterkste daler

In de meeste van die lijsten beginnen Nederlandse universiteiten mee te tellen in de tweede helft van de top-100, met Utrecht en Amsterdam vaak als de hoogste Nederlanders. In de QS-lijst staat koploper UvA dit jaar op plaats 57, tegen vorig jaar 55 en daarvoor zelfs even 50. Dat zijn te verwaarlozen verschillen, zeggen deskundigen. 'De volgorde berust op cijfers die vermoedelijk nauwelijks van elkaar verschillen', zegt Ludo Waltman van CWTS in Leiden. Hij noemt de QS-methode ondoorzichtig.

Sterkste daler in de QS in de loop der jaren is de Erasmus Universiteit in Rotterdam, die nu op plaats 144 staat. Twee jaar geleden was dat nog rond de 90. De universiteit van Tilburg is steevast hekkensluiter met een plaats diep in de 300.

Het ministerie van Onderwijs en Wetenschap wilde dinsdag niet reageren op de nieuwe cijfers. Hoogleraar wetenschapsbeleid prof Frans van Vught van de Universiteit Twente waarschuwt ervoor de QS-cijfers al te serieus te nemen. 'Onder de rankings is dit wat mij betreft de allerslechtste, omdat hij eigenlijk naamsbekendheid meet. Ze vragen letterlijk welke goeie universiteiten je kent. Dan klinken Harvard en Amsterdam nu eenmaal beter dan Tilburg. Met kwaliteit van onderwijs heeft dat niks te maken. Terwijl dat het enige relevante is voor studenten en hun ouders. Als ik een bestuurder was zou ik hier geen woord aan vuilmaken.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden