Nederlandse privacy-zoekmachines profiteren van Snowden-effect

Internetprivacy lijkt nu eindelijk een zorg bij het grote publiek te worden. Het zogeheten Snowden-effect heeft anonieme zoekmachines zoals Ixquick en StartPage.com geen windeieren gelegd.

null Beeld afp
Beeld afp

Afgelopen jaar verwerkten Ixquick en StartPage 1,25 miljard zoekopdrachten, dat is vijf miljoen per dag. Ook de anonieme zoekmachine DuckDuckGo uit de VS boert goed. Het aantal zoekopdrachten is na de onthullingen van Edward Snowden verdubbeld, tot een miljard zoekopdrachten vorig jaar. Ter vergelijking: Google verwerkt dagelijks ongeveer 3,3 miljard zoekopdrachten.

Ixquick en StartPage.com zijn eigendom van Surfboard Holding B.V uit Zeist, onder leiding van Alex van Eesteren. Ixquick werd al in 1998 opgericht door een Amerikaan en werd in 2000 overgenomen door de huidige eigenaar. Ixquick is de enige zoekmachine die is goedgekeurd door de EU. In 2008 ontving de zoekmachine het allereerste Europees Privacy Certificaat uit handen van de Europese toezichthouder voor gegevensbescherming. Ixquick is geregistreerd door het Nederlandse College Bescherming Persoongegevens (CBP) dat erop toeziet dat persoonsgegevens zorgvuldig worden gebruikt en beveiligd.

Amerikaanse wetten
Ixquick gebruikt beveiligde https-verbindingen en slaat geen gebruikersgegevens als ip-adressen op. Ook zegt Ixquick voordeel te hebben van de locatie in Nederland. 'Als Nederlands bedrijf zijn Amerikaanse wetten en regelgeving niet direct op ons van toepassing. Elk verzoek om data van gebruikers af te staan van welke overheidsdienst dan ook (inclusief de VS) zal eerst diepgaand worden onderzocht door onze advocaten, en zal niet worden opgevolgd, tenzij de wet die van toepassing op ons is dit onomstotelijk vereist. En zelfs in dat hypothetische geval zullen we verwijzen naar ons eerste punt: we hebben helemaal geen gebruikersdata om over te dragen. We zullen nooit meedoen met vrijwillige spionageprogramma's als PRISM.'

Edward Snowden. Beeld getty
Edward Snowden.Beeld getty

Ixquick kan naar eigen zeggen niet worden gedwongen te spioneren. 'Gegeven de sterke Privacy wetgeving in de EU is het erg onwaarschijnlijk dat we gedwongen zullen worden mee te doen aan onbegrensde spionageprogramma's zoals PRISM. En als dit ooit zal veranderen dan zullen we het bevechten tot het einde.'

Het moderne goud
'Iedere keer dat u met een gewone zoekmachine zoekt, worden uw persoonlijke zoekgegevens opgeslagen. De grote zoekmachines slaan uw ip-adres op en gebruiken traceerbare cookies om uw zoektermen, het tijdstip van uw zoekopdracht, en de links waar u op klikt bij te kunnen houden. Deze informatie wordt opgeslagen in grote databases en geven een enorme hoeveelheid persoonlijke informatie prijs, zoals interesses, familie-omstandigheden, politieke overtuigingen, medische situaties, en hoogstwaarschijnlijk nog veel meer. Deze informatie is het moderne goud voor marketeers, overheids-functionarissen en criminelen', schrijft Ixquick.

Ixquick geeft voor elke zoekopdracht de top tien van de resultaten van verschillende zoekmachines. Het rangschikt de resultaten door het toekennen van een ster voor elk resultaat dat is gevonden door een zoekmachine. Startpage werkt ongeveer hetzelfde, maar richt zich op het anoniem en op privacy-vriendelijke wijze tonen van de zoekresultaten van Google. De zoekmachine registreert geen IP-adressen van hun gebruikers. Enkel anonieme cookies worden gebruikt om voorkeuren op te slaan. Deze cookies vervallen automatisch na 90 dagen.

De Startpageservers die de zoekopdrachten uitvoeren zijn gesitueerd in Nederland en in de Verenigde Staten, waarbij de Nederlandse servers de Europese zoekopdrachten uitvoeren en de Amerikaanse zoekopdrachten uitgevoerd worden door de Amerikaanse servers. Duckduckgo bestaat al sinds 2008 en werd toen gelanceerd als privacyvriendelijke zoekmachine. De website houdt geen profiel bij van gebruikers en personaliseert zoekresultaten niet.

E-mail
Geld verdient het Nederlandse bedrijf door gesponsorde zoekresultaten bij de organische te plaatsen. Er wordt winst gemaakt. Ixquick heeft ook een e-maildienst ontwikkeld waar privacy centraal staat onder de naam StartMail, die waarschijnlijk tegen betaling wordt aangeboden. Hier hebben al 50.000 testers zich voor aangemeld.

Vrouwen met hun smartphone. Beeld afp
Vrouwen met hun smartphone.Beeld afp

Een belangrijke reden voor de groeiende populariteit van privacybestandige diensten zijn de onthullingen van oud-NSA-medewerker Edward Snowden. De klokkenluider onthulde dat de Verenigde Staten op grote schaal spioneren. In de hele wereld werd geschokt gereageerd op de enorme omvang van die praktijken. Een federale rechter in de VS oordeelde in december dat het inlichtingenprogramma van de NSA dat dankzij Snowden naar buiten kwam, mogelijk ongrondwettelijk is. De Amerikaanse president Obama gaat vandaag flinke veranderingen aankondigen in het spionageprogramma van de geheime dienst NSA.

De speech die gepland staat voor 17.00 uur Nederlandse tijd is door het Witte Huis aangekondigd als de belangrijkste toespraak van Obama sinds de onthullingen van klokkenluider Edward Snowden. Edward Snowden vluchtte na zijn onthullingen naar Hongkong en ging later naar Rusland. Daar verblijft hij nog steeds.

De Amerikaanse president Barack Obama. Beeld ap
De Amerikaanse president Barack Obama.Beeld ap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden