Nederlandse platheid vult al jaren gat in de Duitse markt

Met Pasen gebeurde het: voor het eerst in de geschiedenis stond een Nederlandse film bovenaan de lijst van best bezochte films in Duitsland. Het ging daarbij niet om een beschaafde praatfilm, maar om New Kids Turbo, de zelfs voor Nederlandse begrippen nogal grove meligheid rond vijf 'Prolls' (proleten), zoals ze dat hier noemen, uit het dorpje Maaskantje.


De film, die in Nederland in december 2010 uitkwam, staat nu nog steeds in de Duitse top tien, en dat gaat gepaard met een bescheiden stapeltje analyses in de Nederlandse en Duitse media. Want waarom is uitgerekend deze film zo'n succes in het 'land van de dichters en denkers'?


De kenmerken van dit nieuwste Nederlandse exportsucces zijn immers opmerkelijk: er wordt geneukt, gepist en gescholden, maar dan - door de acteurs zelf - in een ludiek Duits-Nederlands overgezet: 'homo' blijft 'homo' en 'verrekte mongol' wordt 'verrückter Mongo'.


De verklaringen lopen uiteen. In het AD citeert een journalist enthousiaste Duitse bezoekers die beweren dat zulke types in Duitsland niet bestaan. Op Spiegel Online schreef een Hollandse auteur over de traditie van politiek incorrecte, sociaal-kritische humor in het kleine buurland, zoals in Shouf shouf habibi; iets wat Duitsers niet zouden kennen.


Afgelopen weekend kon ik het raadsel zelf eens onderzoeken. Op zaterdag wilde een groepje keurige Berlijnse kennissen - van advocaat tot acteur - mij per se meenemen naar een volksfeest op het Brandenburgse platteland. In een volmaakt pittoreske omgeving had zich hier een zuipende massa jongeren verzameld, zorgvuldig geflankeerd door breedgeschouderde politiebewaking.


Als je er een camera op had gezet, was New Kids Turbo er niets bij. De 'Prolls' bestaan in Duitsland immers wel degelijk. De Berlijners wezen elkaar zelfs met gniffelend sarcasme op bijzondere exemplaren: vrouwen met roze haarslierten, kaalgeschoren jongens met Keltische symbolen, of gewoon groepen twintigers, bleek van de drank, van plan gezellig met elkaar op de vuist te gaan.


Bij zoveel enthousiast getoonde platheid kon ik niet achterblijven, en heb de Berlijners daarom als interculturele wederdienst meegenomen naar New Kids Turbo. Mijn Berlijnse kennissen - de enige dichters en denkers in de wijde omtrek - werden er stil van; op doek stellen ze duidelijk andere eisen aan humor dan op straat.


Maar in de zaal, die voor een deel uit types bestond die we in extremere vorm op het volksfeest hadden gezien, werd inderdaad volop gelachen. Aan hun betere begrip van een subtiele dubbele bodem kon het niet liggen, want daarvoor had ik ook als Nederlander wel erg diep moeten graven. Ook zijn melige grappen over proleten in Duitsland op zichzelf niets nieuws, en al jaren ingrediënten voor succes.


Misschien ligt daar dan ook een veel eenvoudiger reden voor het succes onder het bredere publiek: New Kids Turbo sluit aan bij de gedeelde interesse in de onderbuik van de samenleving, maar tegelijk zijn de Nederlandse grappen flink grover dan de Duitsers zelf in het openbaar gewend zijn te zien. New Kids Turbo maakt daarmee weer duidelijk hoe verschillend er op de Duitse tv en in films met dit soort platheid wordt omgegaan. Het onderwerp is hetzelfde, maar de films in het genre ogen in Duitsland braver, alsof over alles een beschermend laagje wordt gelegd.


Of je er trots op kan zijn, is een andere kwestie, maar Nederlandse platheid, zoals Flodder en Big Brother dat ook waren, vult daarom al jaren een gat in de Duitse markt.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.