Nederlandse ontwikkelingsbank zat fout met stuwdam Panama

De Nederlandse ontwikkelingsbank FMO heeft nalatig gehandeld bij het financieren van een stuwdam in Panama.

Mirei Endara (L), ambtenaar van de nationale milieu-autoriteit (ANAM) en Panama's vicepresident en minister van Buitenlandse Zaken, Isabel De Saint Malo de Alvarado (R), tijdens een persconferentie over het project. Beeld epa

Dat concludeert een onafhankelijke onderzoekscommissie in een vrijdag gepubliceerd rapport. FMO heeft de sociale en milieugevolgen onvoldoende geëvalueerd en 'schendt daarmee zijn eigen beleidsrichtlijnen', aldus de commissie.

FMO verstrekte in 2011 een lening van 25 miljoen dollar aan het Panamese bedrijf Genisa voor de bouw van een stuwdam in het westen van Panama. Een klein deel van het land dat onder water komt te staan ligt op grondgebied van de Ngöbe-Buglé-indianen.

Genisa sloot destijds een overeenkomst met een leider van de Ngöbe-Buglé-gemeenschap om het land te gebruiken voor de dam. Internationale verdragen schrijven echter voor dat besluiten over inheems grondgebied alleen via een volksraadpleging kunnen worden genomen. Na klachten hierover sloot Genisa opnieuw een akkoord. Dit keer met het regionale congres, en opnieuw zonder algemene volksraadpleging.

Ondanks protesten van de indianen bleven Genisa en de investeerders volhouden dat de verkregen toestemming voldoende was. In 2014 dienden de indianen daarom een klacht in tegen FMO en medefinancierder DEG, de Duitse ontwikkelingsbank.

'De investeerders hebben het verzet van de getroffen gemeenschappen onvoldoende in acht genomen', concludeert de onderzoekscommissie. 'Ze hadden er goed aan gedaan hun oor te luisteren te leggen bij advocaten of andere experts gespecialiseerd in de rechten van inheemse volkeren en de Panamese wetgeving.'

Ook bij het beoordelen van de gevolgen voor het ecosysteem en de biodiversiteit zijn de investeerders 'ernstig in gebreke' gebleven. 'Op het moment dat ze de lening toekenden, waren de banken onvoldoende op de hoogte van de risico's', aldus de commissie. 'Ze hebben de milieu-impact onderschat.'

In een reactie erkennen FMO en DEG dat ze de gevolgen onvoldoende geëvalueerd hebben en dat zij de 'zorgen van bepaalde vertegenwoordigers van de inheemse gemeenschap serieuzer hadden moeten nemen'. De banken beloven lessen te trekken uit het rapport.

Wat dit voor de voortgang van de bouw van de Barro Blancodam betekent, is onduidelijk. De onderzoekscommissie doet daarover geen uitspraken. De dam is voor 95 procent af, maar de bouw ligt sinds februari stil wegens vermeende overtredingen van milieuwetgeving en het schenden van de rechten van de inheemse bevolking. De investeerders dringen aan op afronding van de bouw, de indianen eisen dat het project wordt geannuleerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden