Nederlandse militairen standby voor NAVO

Sinds vandaag staan Nederlandse militairen klaar om in actie te komen bij Russische agressie aan de oostgrens van het NAVO-grondgebied. In totaal gaat het om 2765 Nederlanders, die gelegerd blijven op hun eigen kazerne.

Jeanine Hennis-Plasschaert op bezoek bij de Luchtmobiele Brigade in Schaarsbergen in 2012. Beeld anp

Ook het Nederlands-Duitse legerkorps in Münster is komend jaar onderdeel van de snelle reactiemacht van de NAVO. De militairen blijven gelegerd op hun eigen kazerne. Ze komen pas in actie als de NAVO vraagt om bescherming van het territorium.

Russen die binnenvallen in Estland of Polen: het zijn reële scenario's waar de NAVO rekening mee houdt sinds de Russische annexatie van de Krim vorig jaar. Om tegemoet te komen aan de zorgen van oostelijke NAVO-lidstaten heeft het militaire bondgenootschap de reeds bestaande reactiemacht (NRF) afgestoft. Deze eenheid kwam tot nu in actie bij natuurrampen, maar moet vanaf dit jaar ook gevechtsklaar zijn. De NRF kan na instemming van parlementen binnen 5 tot 30 dagen overal ter wereld worden ingezet. Daarnaast wordt binnenkort een nieuwe supersnelle flitsmacht gestart (VJTF), die binnen 48 uur na besluitvorming actief moet kunnen zijn. Nederland doet in 2015 aan beide onderdelen mee.

Afschrikwekkend

Afschrikwekkend voor Rusland kan het best zijn, voor wie puur kijkt naar de hoeveelheid militairen en het materieel dat de NAVO klaar heeft staan om de lidstaten te beschermen. De gewone interventiemacht bestaat uit 15 tot 20 duizend manschappen (2565 Nederlanders) en de flitsmacht heeft circa drieduizend man gereed staan (200 Nederlanders). Nederland levert elite-eenheden van de marine, landmacht, luchtmacht en hoogwaardig materieel zoals mijnenjagers en Apache-gevechtshelikopters.

Het probleem is niet de kracht, maar de snelheid van de NAVO-reactiemachten. In de praktijk zal het moeilijk zijn om de militairen snel genoeg in actie te laten komen, stellen defensiedeskundigen, omdat eerst instemming van alle lidstaten is vereist. Die besluitvormingprocedure is zo tijdrovend, dat de Russen bij wijze van spreken al in de Estse hoofdstand Tallinn staan als de nationale parlementen van de NAVO nog aan het vergaderen zijn.

'Wat mij betreft spreken we over de rol van nationale parlementen', zei minister Jeanine Hennis van Defensie deze week over de inzetbaarheid van de NAVO-reactiemacht. 'Ik zal nooit zeggen dat we de interventiemacht moeten inzetten zonder overleg met parlementen. Maar je kunt je wel afvragen of je dat vooraf of achteraf doet. Als je praat over meer flexibiliteit, dan kun je niet wachten tot alle nationale parlementen een besluit hebben genomen', aldus Hennis.

inister van Defensie Jeanine Hennis-Plasschaert Beeld anp

Snnel genoeg

Als het spannend wordt in Oekraïne, Estland of Polen, is het nog maar de vraag of de NAVO-reactiemacht snel genoeg kan optreden en dus afschrikwekkend genoeg is, erkennen ook parlementariërs zelf. 'Het is nog een beetje een lege vuist', zegt VVD'er Han ten Broeke. Hij was in december tevens delegatieleider van het Nederlandse parlement op de NAVO Assemblee. Voor het succesvol en snel inzetten van de NAVO-reactiemacht is politieke wil nodig en moeten nationale parlementen een deel van hun soevereiniteit opgeven. Ten Broeke: 'Dat ligt heel gevoelig. Het Nederlandse parlement wil zelf ook graag betrokken worden bij een besluit om militairen uit te zenden naar een gevaarlijk gebied.'

De 2765 Nederlanders die standby staan voor de NAVO trainen komend jaar op hun eigen kazerne. Ook andere lidstaten die in 2015 deelnemen aan de reactiemacht - Duitsland en Noorwegen - trainen in eigen land. Het is dus niet de bedoeling om grotere eenheden permanent in de oostelijke Navo-landen te stationeren. In plaats daarvan zal op rotatiebasis worden geoefend en 'zullen er bescheiden vooruitgeschoven faciliteiten voor commandovoering en logistiek worden ingericht', stelt een Defensiewoordvoerder Ergens dit voorjaar is het voorzien dat de Nederlandse, Duitse en Noorse leden van de flitsmacht voor een korte, gezamenlijke training afreizen naar een nog te bepalen NAVO-lidstaat, net zoals vorig jaar. Ze trainen en testen vooral op snelle inzetbaarheid en verplaatsingen. Ook de gewone NAVO-reactiemacht plant een grootschalige oefening in 2015.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.