Nederlandse Mali-missie gaat verder op halve kracht en zonder eigen luchtsteun

Na ruim twee jaar gaat de Nederlandse militaire missie in Mali op halve kracht en zonder eigen luchtsteun verder. Minister Koenders van Buitenlandse Zaken stelt de ministerraad naar verwachting vrijdag voor om het oorspronkelijke aantal van 450 militairen terug te brengen tot circa 240.

Een militair patrouilleert in Mali in 2014. Vanaf dat jaar neemt Nederland deel aan VN-missie MINUSMA.Beeld anp

Het 130 militairen sterke helikopterdetachement vertrekt uit Mali aan het begin van 2017, bevestigen Haagse bronnen aan de Volkskrant. Het gaat om zestig man ondersteunend personeel van vier Apache-gevechtshelikopters en zeventig man die de drie Chinook-transporthelikopters in de lucht houden. In juli werden al tachtig Nederlandse militairen van de drone-eenheid teruggehaald naar Nederland.

De Nederlandse militairen zijn in Mali om veiligheid en stabiliteit te herstellen nadat islamistische rebellen in 2013 hadden geprobeerd het land over te nemen. Aan de gedeeltelijke terugtrekking ligt een combinatie redenen ten grondslag: versleten materieel en een gebrek aan uitzendbaar onderhoudspersoneel voor de helikopters.

'Golden hour'

Daarnaast twijfelen de mannen die de inlichtingen verzamelen aan het nut van hun bijdrage. 'We presteren daar onder ons niveau', zei kolonel Jelte Groen van het Korps Commandotroepen afgelopen maand tijdens een briefing in de Tweede Kamer. En ook bij de commando's geldt: 'Het materiaal holt achteruit.'

De Tweede Kamerfracties van coalitiepartijen VVD en PvdA zijn het eens over de inkrimping. Het kabinet aarzelt al maanden met het doorhakken van de knoop, omdat het de manschappen niet wil achterlaten zonder luchtsteun van helikopters. Vooral VVD-minister Hennis van Defensie en de vakbonden hameren daarop.

De VVD heeft als harde eis dat wordt vastgehouden aan het 'golden hour' - wat betekent dat een militair binnen een uur op een operatietafel moet kunnen liggen als hij of zij gewond raakt. In een uitgestrekt land als Mali is dat alleen mogelijk als zo'n militair per helikopter vervoerd kan worden.

Gebrek aan luchtsteun

Sinds de val van de enclave Srebrenica in 1995 kampt de Nederlandse krijgsmacht met een trauma over gebrek aan luchtsteun. De destijds door de VN toegezegde luchtsteun bleef uit. 'Indien de missie wordt doorgezet, verwachten wij dat de vuursteun en medische evacuatiemogelijkheden voor militairen goed geregeld zijn. Zodat de kansen op geweldsdominantie en op overleven maximaal zijn', zegt Jean Debie van de militaire vakbond VBM.

In de kabinetsbrief over Mali staat dat de luchtsteun met de bondgenoten is geregeld, maar niet door wie, vertelt een ingewijde. 'Het gaat om een fatsoenlijk land dat eerst in het eigen parlement moet aankondigen dat dit gaat gebeuren.'

Duitsland en Frankrijk zijn logische kandidaten voor evacuatie en vuursteun aan de 240 Nederlanders die in Mali blijven. Duitsland heeft helikopters waarmee het medische evacuatie kan uitvoeren. Vuurstuun is echter precair, omdat Duitsland volgens de grondwet alleen meedoet aan vredesoperaties en dus niet zomaar gevechtshelikopters mag inzetten. De Fransen hebben die beperking niet.

Over nut en noodzaak van de missie wordt in de coalitie verschillend gedacht. De VVD twijfelt daaraan en zou liever elders militairen inzetten. Voor de liberalen is dit de laatste keer dat de Malimissie wordt verlengd.

De PvdA - die liever dan de VVD doorgaat met de missie -beklemtoont dat de Nederlanders succesvol zijn. 'Het aantal ontheemden in Mali is drastisch verminderd', zegt het PvdA-Kamerlid Michiel Servaes. Ook voor Nederland is de missie zinvol: 'Mali ligt op een kruispunt van smokkelroutes voor wapens, drugs en illegale migratie naar Europa. Het vergt duurzame stabiliteit om dat tegen te houden', aldus de PvdA'er.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden