Nederlandse leerlingen minder goed in wiskunde en natuurkunde

Nederlandse leerlingen in het voortgezet onderwijs presteren nog altijd bovengemiddeld op het gebied van lezen, wiskunde en natuurkunde, maar bij die laatste twee vakken is een neergaande trend te zien. Dat blijkt uit het vandaag gepubliceerde driejaarlijkse PISA-onderzoek van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO).

De wiskundeprestaties van Nederlandse leerlingen nemen sinds 2003 af. Beeld belga
De wiskundeprestaties van Nederlandse leerlingen nemen sinds 2003 af.Beeld belga

15-jarige leerlingen in het vmbo presteren minder goed op het gebied van natuurwetenschappen dan in 2012. In de periode daarvoor bleven de prestaties op hetzelfde niveau. Ook zijn de wiskundeprestaties van leerlingen op de havo en het vwo licht achteruitgegaan. Dat was de afgelopen dertien jaar ook al het geval.

Het ministerie van Onderwijs spreekt van een 'zorgelijke trend'. 'Een welvarend land als Nederland moet beter kunnen', zegt staatssecretaris Sander Dekker (Onderwijs). 'Ook al gaat het om een lichte daling, we kunnen en mogen hier geen genoegen mee nemen. Het gaat immers om basisvaardigheden die iedere jongere nodig heeft.'

Binnen de Europese Unie presteren Nederlandse leerlingen na Estland het best op het gebied van wiskunde, maar in Nederland lijkt het niveau sneller te dalen dan in andere OESO-landen. In 2003 scoorde nog 26 procent van de Nederlandse leerlingen hoog op wiskunde, in 2015 nog maar 16 procent. Op de internationale ranglijst van 71 OESO- en partnerlanden neemt Nederland met zijn wiskundescore een elfde positie in.

Geen verklaring

Ook op het gebied van natuurkunde doen Nederlandse leerlingen het relatief goed. Binnen Europa neemt Nederland een zesde positie in. Het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Ierland en Slovenië hebben een vergelijkbaar niveau als Nederland. Alleen Estland en Finland scoren significant beter. In OESO-perspectief staat Nederland op de zeventiende plek.

Ten opzichte van drie jaar geleden zijn de prestaties afgenomen - een trend die ook in andere landen zichtbaar is. Een verklaring hiervoor wordt niet gegeven. Daarvoor is aanvullend onderzoek nodig.

Volgens het ministerie van Onderwijs is een complicerende factor dat effecten van beleidswijzigingen in het onderwijs, zoals de invoering van referentieniveaus voor taal en rekenen en de vernieuwing van de inhoud en examens van bètavakken, pas na een aantal jaar zichtbaar zijn in de resultaten.

Docenten delen examens uit op een middelbare school. Beeld anp
Docenten delen examens uit op een middelbare school.Beeld anp

Leren van Aziatische landen

Staatssecretaris Dekker wil voor zijn onderwijsbeleid kijken naar de aanpak in Aziatische landen. Die nemen een koppositie in bij vakken als wiskunde en natuurkunde, maar ook als het gaat om leesvaardigheid. 'Aan PISA nemen steeds meer Aziatische steden en landen deel. Die gaan ons links en rechts voorbij. Het is te makkelijk om te zeggen: hun aanpak past niet bij ons. We moeten bereid zijn van hen te leren', aldus de bewindsman.

De VO-raad, de vereniging van scholen in het voortgezet, steunt het voornemen van Dekker, maar wijst er wel op dat PISA een beperkt beeld geeft van de kwaliteit van het onderwijs. 'We moeten ons niet blind staren op deze lijst', zegt voorzitter Paul Rosenmöller. 'Het is niet voor niets dat Aziatische landen die zwaar inzetten op toetsen en cognitieve prestaties bij alle onderzochte domeinen in de top staan. Op onze scholen is er daarnaast gelukkig veel aandacht voor de persoonlijke en sociale ontwikkeling van jongeren.'

Sinds 2000 onderzoekt de OESO iedere drie jaar wereldwijd de vaardigheden van 15-jarige leerlingen. Aan het PISA-onderzoek hebben 500 duizend leerlingen meegedaan. Het is het grootste internationaal vergelijkende onderzoek naar de prestaties van leerlingen in het onderwijs. Het onderzoek in Nederland is uitgevoerd door Cito.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden