'Nederlandse kinderen kunnen wel wat discipline gebruiken'

Nederlandse kinderen en ouders hebben opvallend weinig ambitie. Muziekles moet gewoon 'leuk' zijn. Maar ambitie kan in de toekomst wel eens heel belangrijk zijn.

Je talenten te gelde leren maken, is een les die er bij Nederlandse kinderen moeilijk in gaat.

Stomverbaasd en verontwaardigd kijken mijn pianoleerlingen, inclusief mijn eigen dochter, me aan. Ik zei dat we nu, met de uitvoering in zicht, eraan gaan werken om de uit te voeren stukken foutloos te spelen.

Hoe durf ik ze zo onder druk te zetten! Ik ben toch altijd aardig en strooi altijd zo kwistig met complimenten! 'Waarom mag je geen foutje maken', vraagt er een. 'Fouten maken is toch niet erg!'

'Een foutje maken is ook niet erg. Maar toch moet je er hard aan werken thuis óm foutloos te spelen', zeg ik. Dat begrijpen ze toch wel. Er is er geen een die in discussie gaat over de tegenstrijdigheid in mijn stelling.

Maar pas wanneer ik aan alle ouders een mail stuur met een mooi opgemaakte uitnodiging voor het leerling-concert, met het programma en alle namen van de optredende leerlingen mét achternaam erbij - alles om het officiëler te maken - dan pas gaan de kinderen echt serieus aan het studeren op hun stukjes.

Cultuur
De mores rond de muziekles laten immense cultuurverschillen zien. Een Japanse buurvrouw die aan een Nederlands conservatorium piano heeft gestudeerd, vertelde op de buurtbarbecue dat Japanners, wanneer de leraar tijdens de pianoles veel kritiek heeft, naar huis gaan met de gedachte: ik moet thuis nog harder studeren! Nederlandse medestudenten huilden, zei m'n buurvrouw, als de docent veel kritiek had. 'Wij zijn met zovelen!' heb ik een Aziaat wel eens horen zeggen op de vraag waarom Aziaten zo hard werken.

Wie een filmpje over het Hongaarse muziekonderwijs bekijkt, ziet dat men daar ploetert met de gedachte in het achterhoofd dat je moet overleven en je brood verdienen. Hoe mooi als dat zou kunnen als musicus! Die mentaliteit raakt ingebakken: ik heb een Hongaarse leerling van wie de ouders geld in overvloed hebben, maar die toch elke dag een uur aan de piano wordt gezet en dagelijks door haar ouders wordt getest op haar vorderingen in het noten lezen.

Warm bad
Nederlandse kinderen en ouders hebben opvallend weinig ambitie. Muziekles moet gewoon 'leuk' zijn. Ik vind het heerlijk voor onze kinderen dat ze in zo'n warm, comfortabel bad van complimentjes, bevestiging en vertrouwen opgroeien. Maar... zelf heb ik niet dat rotsvaste geloof dat mijn kinderen een comfortabel leven wacht.
Ik verwacht geen wereldcrisis of instortende economie, maar toch denk ik, alleen al door de ontnuchterde huizenmarkt, dat onze kinderen het door de bank genomen wat minder rijk, luxe en comfortabel krijgen dan wij. Ik ben weer heel benieuwd hoe de reageerders op deze site hierover denken!

Mijn jongste kind mag dus niet met muziekles stoppen, als ze dat al zou willen. De oudste mocht, tien jaar geleden, van pianoles af, toen hij als vroege puber stuiterend van afkeer het verplichte oefenkwartiertje volbracht.

Tegen de jongste zal ik zeggen: 'Het kan later bijdragen aan je broodwinning, als je goed piano kunt spelen. Dus we gaan gewoon door. Punt uit.'

Een Spaanse moeder die ik ken van school, zei me dat haar kinderen naar de muziekschool moeten, omdat het dagelijks oefenen op een muziekinstrument volgens haar de ideale methode is om je kind discipline bij te brengen.

Maar wie weet vinden in weelde en comfort bloeiende kinderen later hun eigen inkomstenbronnen. In de meest relaxte stad die ik ken, Berlijn, met op elke straathoek een yoga-en-wierook-winkel, weten mensen ook te overleven. Misschien wordt Nederland één groot Berlijn.

Reneé Braams

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden