'Nederlandse kinderen blijven te vaak zitten'

Nederlandse kinderen blijven vaker zitten dan gemiddeld in andere geïndustrialiseerde landen. Ruim een kwart (26,7 procent) van de Nederlandse kinderen van 15 heeft wel eens een jaar overgedaan. Het gemiddelde voor de 34 lidstaten van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) ligt op 14,3 procent.

AMSTERDAM - Dit blijkt uit een publicatie van de Inspectie van het Onderwijs op basis van internationaal PISA-onderzoek onder 15-jarigen. De laatste jaren, sinds 2006, neemt het aantal zittenblijvers in Nederland toe.


Dat gebeurt op alle niveaus, maar in verschillende mate. In de derde klas van de basisberoepsgerichte leerweg van het vmbo bleef in 2006 4,9 procent van de leerlingen zitten; vorig jaar was dat 6,4 procent. In havo-4 steeg het aantal doubleerders van 16,2 procent in 2006 naar 18,3 procent vorig jaar, tevens het hoogste percentage.


Ook het aantal kinderen dat ergens tijdens hun middelbareschoolcarrière 'afstroomt', ofwel doorgaat op een lager schoolniveau, groeit. Vanuit vwo-3 gaan veel leerlingen door naar havo-4, vanuit havo-3 naar het vmbo. Overigens zijn hierin ook grote verschillen tussen scholen.


Al op de basisschool lopen veel kinderen vertraging op. Ruim één op de zes leerlingen doet langer over de basisschool dan de acht ingeroosterde jaren. Scholen waar meer kinderen blijven zitten, scoren gemiddeld ook minder op de Cito-eindtoets. Ook internationaal concludeert de OESO dat landen waar kinderen vaker blijven zitten slechtere onderwijsprestaties boeken.


De inspectie maakt zich zorgen over de cijfers. Nieuw onderzoek moet duidelijkheid geven over de vraag hoe de hogere aantallen doublures kunnen worden verklaard. 'Zittenblijven kan voor een leerling een goede optie zijn', zegt inspecteur-generaal Annette Roeters, 'maar het is beter om leerlingen die dreigen te blijven zitten met extra begeleiding vooruit te helpen. Hiervoor mag meer aandacht komen binnen het onderwijs.'


Ook de OESO zelf breekt er een lans voor om het aantal zittenblijvers te verminderen. 'Zittenblijven is duur en staat het verhogen van de onderwijsprestaties in de weg. Het is belangrijk dat scholen en de samenleving zich daar bewust van worden. Het vermogen van leraren en scholen om snel in te springen op leerachterstanden moet omhoog.'


De Algemene Onderwijsbond bepleit daarom investeringen in de kwaliteit van docenten. 'We zijn de afgelopen jaren hogere eisen gaan stellen. Dan is het logisch dat meer leerlingen een jaar moeten overdoen', zegt AOb-voorzitter Walter Dresscher. 'Het beste medicijn tegen dit soort problemen is meer gekwalificeerd personeel dat regelmatig wordt bijgeschoold en echt tijd krijgt voor studie.'


Maar de trend is juist omgekeerd, constateert de bond. Het aantal onbevoegde docenten in het voortgezet onderwijs steeg de laatste jaren van één op de zes naar één op de vijf. Daar zou de minister eens een serieus plan van aanpak voor moeten maken, betoogt Dresscher.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden