Nederlandse journalisten vrijgesproken

De rechtbank in Eschweiler heeft twee journalisten van het tv-actualiteitenprogramma EenVandaag donderdag vrijgesproken. Zij hadden in 2009 met een verborgen camera geheime opnamen gemaakt van een vraaggesprek met de oorlogsmisdadiger Heinrich Boere.

ESCHWEILER - Boere had het tweetal aangeklaagd, waarna het Openbaar Ministerie in Duitsland besloot hen strafrechtelijk te vervolgen voor 'schending van de vertrouwelijkheid van het woord'.


Tijdens de zitting in het propvolle rechtszaaltje vroeg officier van justitie Marc Wollenweber ook al om vrijspraak. In de zaak moest een afweging worden gemaakt tussen de persvrijheid, het maatschappelijk belang en het belang van de nabestaanden enerzijds en de privacy van Boere anderzijds, betoogde hij. Volgens hem valt die afweging in het voordeel van de journalisten uit.


Wollenweber: 'De heer Boere is de laatste nog levende Nederlandse oorlogsmisdadiger. Hij is een figuur van de geschiedenis. Het maatschappelijk belang weegt in dit geval zwaarder.'


Namens de 90-jarige Boere, die in 2010 door een Duitse rechtbank tot levenslang is veroordeeld voor de moord op drie Nederlandse verzetsmensen in 1944, zei advocaat Matthias Rahmlow dat de twee journalisten 'de grens van het Duitse strafrecht hebben overschreden' en daarvoor gestraft moeten worden.


'Volgens het Duitse strafrecht is het verboden dat het gesproken woord in het geheim wordt opgenomen en wordt uitgezonden', aldus de advocaat. 'Ik weet zeker dat Boere zich niet zo had uitgedrukt als hij had geweten dat het gesprek werd opgenomen.'


In de uitzending van EenVandaag is te zien dat Boere eerst de binnenkomende verslaggever Jelle Visser wegwuift. Maar later gaat hij toch vrij rustig in op enkele vragen. Hij voelt zich geen oorlogsmisdadiger. Hij had slechts opdrachten van anderen uitgevoerd: 'Befehl ist Befehl.' Ook vertelt hij over zijn hondjes en zijn gezondheid, en dat de gevangenis niet zo erg verschilt van het bejaardenhuis.


In het vonnis, dat aan het eind van de zitting direct werd uitgesproken, heeft rechter Gisbert Fuchs laten meewegen dat de verslaggever 'een rustig en zakelijk interview heeft afgenomen, zonder agressieve vragen'. Ook is hij zich ervan bewust dat de Nederlandse bevolking en de nabestaanden van de slachtoffers zeer geïnteresseerd waren in de oorlogsmisdadiger in het bejaardenhuis net over de grens.


Het is in Duitsland verboden om geheime opnamen te maken, onderstreepte de rechter. Maar in dit geval gaf hij journalist Visser en zijn compagnon Jan Ponsen, die medeverantwoordelijk was voor de uitzending, het voordeel van de twijfel. De rechter vond ook dat het informatiebelang in deze zaak boven het privébelang ging. Fuchs ging er bovendien vanuit dat de journalisten niet wisten dat het verboden was.


Visser en Ponsen reageerden opgelucht op het vonnis. In 2010 had ook de Raad voor de Journalistiek de klacht van Boere al ongegrond verklaard. Volgens de Raad waren de opnamen met de verborgen camera 'een grensgeval', maar waren ze toch te billijken wegens het maatschappelijk belang en als 'historisch document'.


Visser vond het wel 'vrij bizar' om in een Duitse beklaagdenbank te zitten. 'Het voelt heel bijzonder als de Duitse justitie het op je gemunt heeft. En onze advocaten zeiden dat we het wel serieus moesten nemen en dat we zelfs een celstraf konden krijgen. Dan denk je: fuck, bij een veroordeling krijg je een strafblad. Dan wordt het moeilijk om bijvoorbeeld naar Amerika te gaan.'


Enkele nabestaanden van Boeres slachtoffers waren in Eschweiler aanwezig om de journalisten te steunen. Dinja Bicknese, kleindochter van een in 1944 doodgeschoten Bredase apotheker, vond het 'best wel emotioneel' dat de rechter in de zaak ook aandacht besteedde aan de nabestaanden. Thomas Bruning, secretaris van de journalistenbond NVJ, noemde de uitspraak 'een overwinning voor de journalistiek'.


Opnamen met een verborgen camera zijn verboden, maar niet bij oorlogsmis-dadiger Boere, aldus de Duitse rechter.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden