Nieuws

Nederlandse journalist zat samen met collega vier dagen vast in Benin op verdenking van spionage

Nederlandse journalist Olivier van Beemen en zijn lokale collega Flore Nobime hebben begin 2022 vier dagen vastgezeten in het West-Afrikaanse land Benin op verdenking van spionage. Dat schrijven zij zelf in een artikel voor het Nederlandse onderzoeksmedium Follow the Money.

Maarten Albers
De Dantokpa-markt, de grootste openluchtmarkt in West-Afrika, in de Beninse hoofdstad Cotonou. Beeld AFP
De Dantokpa-markt, de grootste openluchtmarkt in West-Afrika, in de Beninse hoofdstad Cotonou.Beeld AFP

Na tussenkomst van de Nederlandse ambassade zette de Beninse politie Van Beemen op een vliegtuig terug naar Nederland, en werd Nobime vrijgelaten. Het verhaal is tekenend voor de richting die Benin in 2016 insloeg, nadat ondernemer Patrice Talon er aan de macht kwam. Hij perkte de persvrijheid in, sloot de oppositie uit van deelname aan de parlementsverkiezingen en politieke tegenstanders belandden achter de tralies.

Talon is tevens persoonlijk nauw betrokken bij de ontwikkeling van het nationale park Pendjari in het noorden van Benin. Van Beemen en Nobime deden in januari en februari onderzoek naar dat park, en de gevolgen van het parkbeheer voor mens en natuur. Parkbeheerder African Parks wilde niet meewerken aan het onderzoek, maar de journalisten spraken wel met andere betrokkenen.

Niets aan de hand?

Na hun eerste onderzoeksdag kregen ze bezoek van de lokale politie die wilde weten wat ze in hun schild voerden, zo beschrijven ze zelf. Gezien de aanwezigheid van jihadistische strijdgroepen in het gebied – in februari vielen bij terroristische aanslagen in een nabijgelegen park nog negen doden – geen gekke vraag. Maar de volgende dag moesten Van Beemen en Nobime meekomen naar het politiebureau. Hoewel de agenten hen aanvankelijk verzekerden dat er niets aan de hand was, werden ze aangehouden en naar een nabijgelegen stad gebracht.

Van Beemen stelde de Nederlandse ambassade op de hoogte, maar die meldde dat het slechts om een administratieve kwestie ging. Later kreeg het duo echter te horen dat ze verdacht werden van spionage. Ze stuurden hun aantekeningen door naar anderen om ze vervolgens te verwijderen ter bescherming van hun bronnen.

Standje

Pas in de hoofdstad Cotonou, nadat de Nederlandse ambassadeur de minister van Buitenlandse Zaken heeft gesproken, kregen de journalisten op het hoogste politieniveau te horen dat de procedure tegen hen wordt stopgezet. Nobime werd vrijgelaten en Van Beemen zat nog diezelfde dag in het vliegtuig naar Nederland.

‘De Nederlandse overheid vindt dat journalisten overal hun werk moeten kunnen doen’, reageert ambassadeur To Tjoelker. Over het gesprek met de Beninse minister zegt ze: ‘Hij beloofde dat de zaak geen vervolg zou krijgen, maar gaf me ook een standje door te benadrukken dat de militairen in het noorden van Benin nerveus worden van journalisten die onaangekondigd en zonder toestemming onderzoek doen.’

De twee journalisten willen hun onderzoek voortzetten, en zijn nog steeds op zoek naar mensen die voor of met African Parks werken of gewerkt hebben. Van Beemen won in 2018 met twee collega’s een Tegel, een belangrijke Nederlandse journalistieke prijs, voor hun onderzoek naar Heineken in Afrika.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden