Nederlandse fotograaf en journalist winnen prijs World Press Photo

Stephanie Bakker en Yvonne Brandwijk portretteerden de 'steden van de toekomst'

Ooit golden ze als arm, nu maken ze een spurt van jewelste: Lima, Kinshasa, Yangon, Medellín. Journalist Stephanie Bakker en fotograaf Yvonne Brandwijk portretteerden de 'steden van de toekomst' en werden beloond met een World Press Photo.

Een modeshow (achter de schermen) in Kinshasa in Congo. Beeld Yvonne Brandwijk

Twee criteria hanteren journalist Stephanie Bakker en fotograaf Yvonne Brandwijk om te bepalen welke stad ze portretteren. Eén: de stad moet behoren tot de snelst groeiende ter wereld, zowel in economisch als demografisch opzicht volgens de gegevens van adviesbureau McKinsey. Twee: de stad moet zijn culturele identiteit herontdekken en omarmen, na zich te hebben ontworsteld aan armoede, een gewapend conflict of politieke repressie. En nu is hun serie webdocumentaires Future ­Cities, 'een tijdsdocument van steden in ontwikkeling' , bekroond door de World Press Photo.

'Een meisjesdroom', zegt Brandwijk (46), die het nieuws via een e-mail vernam. Bakker (40): 'Heel eervol dat we van zo'n groot instituut erkenning krijgen. We zijn het werk met zijn tweeën begonnen en het is uitgegroeid tot een groot multi­mediaproject.'

Future Cities onthult met welke positieve, vaak verborgen energie steden als Yangon, Lima en Kinshasa worden gevoed, aldus het juryrapport van World Press Photo. 'Het is een injectie van positieve journalistiek in een medialandschap dat worstelt om diverse verhaallijnen te tonen. De jury waardeert de enorme toewijding van de makers gedurende meerdere jaren en de vorm; eenvoudig, met doeltreffende, creatieve intenties.'

De koloniale pracht en praal herinnert aan de glorietijd van Yangon. Voor de militaire dictatuur in 1962 werd gevestigd was Myanmar de op één na meest welvarende economie van Azië. Beeld Yvonne Brandwijk

In Lima concentreerde het duo zich op de culinaire identiteit. De hoofdstad van Peru telt twee van 's werelds twintig beste restaurants, volgens The World's Best Restaurant Academy. In ­Kinshasa, de hoofdstad van de Democratische ­Republiek Congo, floreert de mode-industrie. ­Yangon, de grootste stad van Myanmar, kent een bruisende kunstwereld. Documentaires over Medellín (Colombia) en Addis Abeba (Ethiopië) volgen nog.

Het eerste deel van de documentaire volgt individuen die werkzaam zijn in een van de bloeiende sectoren. Daarna zoomt het tweetal uit. Met korte teksten wordt de actuele situatie van een stad geschetst, de recente geschiedenis van het land geduid en uitgelegd waarop de hoge verwachtingen voor de toekomst zijn gestoeld. Bakker en Brandwijk maken gebruik van foto's, video's, tekst en geluid. Als Brandwijk fotografeert, staat Bakker naast haar met een audiorecorder: zo hoor je het geroezemoes van de straat dat bij het beeld hoort. 'Ik denk dat het verhaal dichterbij komt als je het op deze manier vertelt', zegt Bakker. 'Je moet de stad horen, de mensen ontmoeten en de energie voelen. Dat zijn de pijlers van onze productie.'

In conservatief en religieus Yangon protesteren punkers tegen de status quo. Beeld Yvonne Brandwijk

Future Cities heeft de derde prijs gewonnen in de categorie 'innovative storytelling'. Bakker vindt, net als de jury van World Press Photo, dat de insteek van hun verhaal het vernieuwendst is. 'We kijken naar wat er wel is, in plaats van niet. We horen genoeg over de negatieve consequenties van de verstedelijking. Maar wat kunnen de mensen nu goed? Dat vereist een andere blik. Ik denk dat er behoefte is aan dit soort verhalen.'

Het tweetal kreeg het idee van Future Cities door een portret van stoffenfabrikant Vlisco dat ze maakten voor Volkskrant magazine maken. Bakker: 'Dat is een bedrijf uit Helmond dat waxprints op stof maakt voor de Afrikaanse markt. We wilden daar graag een tweeluik van maken, ook vanuit Afrika.' Vlisco raadt ze aan naar Kinshasa te komen.

'Bij die stad, Kinshasa, dachten we aan oorlog, ­rebellen en armoede', vertelt Brandwijk, 'niet aan mode'. Hier zit een verhaal in, dachten ze. De gehele documentaire wordt gepubliceerd door de Volkskrant, delen ervan in Le Monde, Die Welt en El País. In een stad brengen ze drie slopende weken door, zegt Brandwijk. 'Onze contactpersonen zijn blij als we aankomen, maar nog blijer als we weggaan.' Bakker: 'Yvonne wil bij zonsopgang fotograferen, maar 's avonds zijn de bijeenkomsten en culturele manifestaties. We zijn al gauw van zes uur 's morgens tot tien uur 's avonds bezig.'

Sinds de opstand van de monniken in 2007 werd neergeslagen door het regime heeft Yangon een actieve punkscène. Beeld Yvonne Brandwijk

Inmiddels zijn ze in Medellín geweest, Addis Abeba bezoeken ze eind maart. Als die documentaires zijn afgerond, volgt een expositie en een boek over alle vijf steden. Brandwijk en Bakker hopen dat ze door de aandacht die de derde prijs genereert, internationale multimediaproducties met een sociale invalshoek kunnen blijven maken. Op hun verlanglijstje staat ook een terugkeer naar de reeds bezochte steden. Bakker: 'Dan kunnen we zien of de hoge verwachtingen zijn uitgekomen.'

Op 16/3 organiseert Pakhuis de Zwijger in ­Amsterdam een avond gewijd aan het bezoek van Bakker en Brandwijk aan Medellín.

Wat broeit er in de wereldsteden van de toekomst?

Bekijk hier de webdocumentaire van Stephanie Bakker en Yvonne Brandwijk met verhalen van pioniers, visionairs, en jong talent in vijf opkomende wereldsteden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.