Nederlandse expats op Filipijnen leveren hulp: 'Verstand op nul en doorgaan'

De Nederlandse Panny Kyriakopoulos, die een meubel- en interieurbedrijf op de Filipijnen runt, is een hulpactie begonnen om de orkaanslachtoffers op het 'vergeten' eiland Bantayan van hun eerste levensbehoeftes te voorzien. Vanochtend (plaatselijke tijd) leverde hij de eerste hulppakketten af. Nu is hij met een tweede konvooi onderweg naar het eiland. 'Wat er valt te zien op Bantayan? Niet veel. Het is één grote kale vlakte geworden.'

Een man op het Filipijnse eiland Bantayan probeert stroom op te wekken met een ventilator. Beeld epa
Een man op het Filipijnse eiland Bantayan probeert stroom op te wekken met een ventilator.Beeld epa

Het was wel even schrikken toen hij aankwam op het eiland Bantayan. '85 procent van alle gebouwen is weggeslagen', zegt Kyriakopoulos. 'Mensen slapen op straat. Ook nu het veel regent. Ze hebben geen andere keus. Van hun huizen is niets meer over.'

Bantayan, dat op ongeveer 45 kilometer van Cebu ligt - de stad waar Kyriakopoulos al zo'n 12 jaar woont - bevindt zich in 'categorie 4'. Ofwel: het gebied dat door de tyfoon Haiyan het zwaarst getroffen is. Het dodental is wonderbaarlijk genoeg beperkt gebleven 'tot enkele tientallen'. Dat is meteen ook de reden dat er nog geen internationale hulp is gesignaleerd. Organisaties als het Rode Kruis en Artsen zonder Grenzen concentreren zich voorlopig op het eiland Leyte met de zwaar getroffen hoofdstad Tacloban. Daar zijn de meeste doden te betreuren.

Kyriakopoulos vond het belangrijk dat juist ook die 'vergeten eilanden' hulp zouden ontvangen. 'De behoefte aan eten en schoon drinkwater is daar net zo groot.' En dus zette hij een hulpactie op touw, samen met een groep van nog zo'n 35 expats in Cebu. Eén daarvan is de Nederlandse Maartje Ruijgt, die sinds april in de Filipijnse stad woont, waar ze au pairs traint en culturele uitwisselingsprogramma's organiseert. 'We hebben allemaal een eigen taak', vertelt ze. 'De een zamelt geld in, de ander concentreert zich op de hulppakketten en weer anderen gaan mee met Panny om de pakketten af te leveren.'

Zelf zorgt Ruijgt voor het inzamelen van donaties. In 24 uur heeft ze al bijna 1.000 euro bij elkaar, afkomstig van gulle vrienden en familieleden. 'Dat geld gaat meteen die kant op. Het is een hele kleine, simpele manier van hulpverlening, maar het werkt wel heel goed. Er is geen bureaucratie, geen corruptie. Panny komt vanmiddag terug naar Cebu en vertelt me wat er nodig is. We doen de boodschappen, pakken alles in en dan kan hij na een korte rustpauze weer vertrekken.'

Weeskinderen (die wees zijn geworden vóór de tyfoon) wachten op hulp. Beeld epa
Weeskinderen (die wees zijn geworden vóór de tyfoon) wachten op hulp.Beeld epa

Twee uur geslapen
Het zijn lange, slopende dagen voor de expats. Kyriakopoulos heeft vannacht twee uur geslapen. Het eerste konvooi met vier vrachtwagens - aan boord zaten 6.000 hulppakketten - heeft er de hele nacht over gedaan om Bantayan te bereiken. Hoewel vooraf nog even de vraag was of de wegen wel begaanbaar waren, is de reis zonder problemen verlopen. 'Rechts en links is alles verwoest, maar de wegen zijn vrijgemaakt', vertelt Kyriakopoulos. 'Eenmaal op het eiland zijn we zo diep mogelijk landinwaarts gegaan. Daar is de hulpbehoefte het grootst.'

Het uitdelen van de pakketten ging - om chaos te voorkomen - via het lokale gemeentehuis. Ook dat verliep goed. 'Mensen zijn wel agressief door een tekort aan water en voedsel, maar ze uiten die agressie niet naar ons.' Om het konvooi te beschermen tegen plunderaars regelde Kyriakopoulos politiebegeleiding. Er reizen acht agenten mee: vier op de motor, vier in de vrachtwagens.

Gewapende bendes
Hoewel het op het eiland Cebu relatief rustig is, blijft het vervoeren van noodhulp een gevaarlijke aangelegenheid. Uitgehongerde en dorstige Filipino's bestormen geregeld vrachtwagens met goederen. Vooral uit de hoofdstad Tacloban, op het eiland Leyte, komen berichten van grootschalige plunderingen. Daarbij zijn ook gewapende bendes betrokken. Bij een bestorming van een pakhuis met rijst kwamen vannacht zeker acht mensen om het leven toen een van de muren het begaf.

Het toont aan hoe wanhopig mensen op zoek zijn naar eerste levensbehoeftes. De internationale hulpverlening komt door logistieke moeilijkheden nog altijd langzaam op gang. Er gloort wel hoop: twee vliegvelden in het gebied worden heropend, waardoor er meer vliegtuigen met hulpgoederen kunnen landen.

Voorlopig blijft Panny Kyriakopoulos heen en weer blijven pendelen met zijn hulpkonvooi. Hij wil als dat mogelijk is ook het eiland Leyte aandoen. 'Je kunt niet iedereen helpen, maar wel zo veel mogelijk proberen te doen. Het is heel emotioneel allemaal, maar ik probeer me zo veel mogelijk af te sluiten voor persoonlijke verhalen. Ik zet m'n verstand op nul en ga gewoon door. Deze actie geeft ook heel veel energie. Dat houdt me op de been.'

De hulppakketten die Kyriakopoulos naar Bantayan vervoert. Beeld Panny Kyriakopoulos
De hulppakketten die Kyriakopoulos naar Bantayan vervoert.Beeld Panny Kyriakopoulos
Door expats bij elkaar verzamelde hulpgoederen bestemd voor Bantayan. Beeld Panny Kyriakopoulos
Door expats bij elkaar verzamelde hulpgoederen bestemd voor Bantayan.Beeld Panny Kyriakopoulos
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden