Nederlandsche Bank pleit voor doorgaan met loonmatiging

De Nederlandsche Bank (DNB) vindt dat de loonmatiging in Nederland moet doorgaan, ook nu de economie wat opkrabbelt. De lonen harder laten stijgen om de binnenlandse consumptie aan te jagen, doet meer kwaad dan goed, denkt de centrale bank.

AMSTERDAM - DNB ziet de Nederlandse economie de komende twee jaar duidelijk opfleuren, maar dat betekent niet dat de vakbonden hun looneisen flink kunnen opschroeven. Directeur Job Swank, verantwoordelijk voor het economisch onderzoek van DNB: 'De ruimte voor loonstijgingen moet komen uit de groei van de arbeidsproductiviteit en die productiviteitsgroei is er niet of nauwelijks.'


Nederland kan het zich uit concurrentieoogpunt niet veroorloven de lonen flink te verhogen, aldus Swank. Loonstijgingen die niet geschraagd worden door productiviteitsgroei tasten volgens hem de concurrentiepositie van Nederland als exportland aan. 'De laatste jaren is die concurrentiepositie iets verslechterd. De Nederlandse uitvoerprijzen van binnenlands geproduceerde goederen zijn namelijk harder gestegen dan die in de landen waar wij mee concurreren. Grote loonstijgingen zijn dus niet het juiste signaal.'


De boodschap van DNB staat haaks op die van prominente economen, onder wie Lex Hoogduin, Bas Jacobs en Arnoud Boot. Zij pleiten juist voor meer loonstijgingen, omdat de sterke koopkrachtdaling van Nederlandse huishoudens de economie schaadt. Dat de Nederlandse economie de laatste jaren relatief slecht presteert, is te wijten aan de sterke krimp van de binnenlandse bestedingen. Huishoudens zien hun beschikbaar inkomen al jaren slinken en reageren door op hun uitgaven te bezuinigen.


Opmerkelijk genoeg zei ook DNB-president Klaas Knot twee maanden geleden 'geen noodzaak tot loonmatiging' te zien, omdat er geen sprake zou zijn van 'excessieve toename van de arbeidskosten'. Een woordvoerder van DNB zei gisteren dat Knots uitspraken niet in tegenspraak zijn met die van Swank. 'Knots uitlatingen zijn uit hun verband gerukt. Hij heeft alleen gezegd dat hij een nieuw akkoord van Wassenaar onnodig vindt, niet dat hij tegen elke vorm van loonmatiging is.'


Lastenverlichting

In bedrijfstakken waar het erg goed gaat, is er mogelijk wel ruimte voor extra loonstijgingen, nuanceert Swank op zijn beurt. De FNV heeft net besloten in nieuwe cao-onderhandelingen een looneis van 3 procent op tafel te leggen. Swank wilde daar niet rechtstreeks op reageren, maar liet doorschemeren dat hij dat te hoog vindt.


DNB erkent dat de lage consumptie van gezinnen slecht is voor de economie, maar lastenverlichting is volgens Swank een betere manier om de koopkracht op te vijzelen dan loonsverhoging. Zo'n lastenverlichting is bijvoorbeeld het verlagen van de pensioenpremies. Het kabinet hoopt die premieverlaging voor elkaar te boksen door de pensioenopbouw te versoberen.


Met de koopkracht komt het dankzij dat soort maatregelen vanzelf goed, denkt DNB. De bankentoezichthouder voorziet dat de koopkracht in 2015 na zeven jaar van daling met 2,5 procent zal stijgen. Dit dankzij (beperkte) loonstijgingen, lage inflatie en lastenverlichtingen. DNB voorspelt dat de cao-lonen in 2014 en 2015 met 1,3 tot 1,4 procent stijgen, terwijl de inflatie in beide jaren op 1,0 procent blijft steken.


De Nederlandse economie zal de komende jaren licht groeien, denkt DNB. In 2014 zal die groei uitkomen op 0,5 procent en in 2015 op 0,9 procent. Volgende week komt het Centraal Planbureau met nieuwe groeivoorspellingen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden