Nederlands voetbal als reclamespot

Bij het Japanse volk neemt sport als lichaamsoefening en als passief vermaak een belangrijke plaats in. In deel 7 van deze serie aandacht voor de rol die de televisie vertolkt als verbinding tussen sport en publiek....

DEZE MAAND is het Nederlands elftal het toetje van het jaar voor Sports-i-ESPN, de Japanse betaalzender. Zonder schroom worden twee voetbalinterlands uit oktober, de oefenwedstrijden Nederland - Peru en Nederland - Ghana, de kabelabonnees als verse waar voorgezet.

De Japanse kijker maalt er niet om. Yasuo Kurashiki, sinds 1993 commentator van het Nederlands voetbal in Japan, zegt dat zijn publiek alles wat oranje is zeer waardeert.

'Ik zelf was altijd al fan, maar door het WK van de afgelopen zomer heeft het Nederlands elftal ook hier veel indruk gemaakt. Voor onze zender had er geen betere reclamespot uitgezonden kunnen worden.'

Sports-i-ESPN, dat zich in de Amerikaans georiënteerde markt van Japan als hét sportkanaal presenteert, zendt al voor het zesde seizoen elke week een wedstrijd uit de Nederlandse eredivisie uit. Kurashiki: 'We laten ook Braziliaans voetbal zien, maar het Nederlandse spel is veel begrijpelijker voor de Japanse kijker. Binnen vier, vijf passes komt een speler in schietpositie. De Brazilianen maken de weg naar het doel langer en gecompliceerder.'

Het voetbal uit Nederland en Brazilië staat bij i-ESPN geprogrammeerd tussen Formule-1, NBA basketbal, NCAA college football, NHL ijshockey en de NFL, de profs uit het american football. Die dinsdag in november is het, na het Amerikaanse aerobics, tijd voor Ajax - PSV.

De wedstrijd wordt vanwege het kostenverhaal altijd met vertraging uitgezonden. De band komt van partnerbedrijf ESPN in de Verenigde Staten, Engelstalig en Spaanstalig commentaar is al ingesproken.

De Nederlandse gegevens worden aangeleverd door Japan Holland Soccer Promotion, een Leids bedrijfje dat in '95 bekend werd toen het Ajax en Louis van Gaal, in de dagen voor de Intercontinental Cup, bij de hand nam door het onbekende Japanse land. Edward Rikkert de Koe voorziet Kurashiki van details.

'Edward had me gezegd dat er het nodige aan de hand was met de overtreding van Dani op doelman Lodewijks. Maar ik zie het in de studio pas voor het eerst. En mijn reactie laat ik van dat moment afhangen.'

'Waarom geen rode kaart?', is een kleine twee uur later het commentaar van Kurashiki als Dani duidelijk zichtbaar Lodewijks tegen het hoofd trapt. En hij wordt in die mening ondersteund door Yahiro Kazama, een Japanner die in Duitsland bij Bayer Leverkusen en Eintracht Braunschweig heeft gespeeld en bij i-ESPN zijn geld verdient als de 'Hans Kraay' van Japan.

De wedstrijd wordt in de ochtenduren ingesproken, maar pas 's avonds om half tien uitgezonden. Op de Nederlandse namen heeft Kurashiki (hoe vond je me?) geoefend. De Boer en Hoekstra zijn voor hem het moeilijkst.

Soms sleept het enthousiasme hem mee. Van Nistelrooy noemt hij 'de nieuwe Van Basten'. Blind wordt 'Blinto', een schot is 'shoeto'. De stemverheffing is à la Hugo Walker. De wedstrijd is zeker in de tweede helft opwindend, maar wat extra volume is noodzakelijk om de attentie van de kijker te houden.

'Zelfs jullie topclubs kampen met een gebrek aan sterren. Japanners willen vedetten, het voetbal op zich interesseert ze veel minder. Bijna geen van de topinternationals van de afgelopen zomer acteert in jullie eigen competitie. Japanners verwachten die wel, dat is dus een tegenvaller.'

In de steeds duurder wordende markt van het tv-voetbal is het Nederlands product een koopje. De 'afgeleide' rechten van de eigen J-League werden al snel te duur. Het contract voor de Champions League in Europa moest in '96 ook worden opgezegd.

Kurashiki: 'Voorlopig hebben we de rechten van zeventig kwalificatiewedstrijden van Euro 2000. Daar zijn we blij mee. Al missen we natuurlijk wel de wedstrijden van het Nederlands elftal dat als gastheer is geplaatst.'

Tijdens Ajax-PSV rolt de aankondiging van Noord-Ierland tegen Moldavië over het scherm. Het lijkt een mager middel in de strijd om het naakte bestaan.

De grote happen van de Japanse sport komen via de grote zenders tot de 125 miljoen kijkers. Van de publieke omroepen heeft NHK, de grootste, drie kanalen. Het haalde de afgelopen zomer met Japan - Jamaïca, de WK-wedstrijd in Frankrijk een kijkdichtheid van zeventig procent. Verder zijn er de commerciëlen als Fuji, Asahi, TBS en Tokyo. Lokaal zijn er in het reusachtige land meer dan honderd zenders.

En dan is er de kabel. Die is klein qua bereik. Slechts 2.215.000 huishoudens zijn via 271 providers aangesloten op de rijk geschakeerde kabeltelevisie. Dat is erg mager voor zo'n groot land als Japan.

Kurashiki: 'Bijna driehonderd kanalen is ons land rijk, waaronder vijftig van eigen bodem, maar de mensen kiezen vaak voor de antenne. Ze zijn niet gewend om te betalen zoals voor ons pakket, bij Directv. Dat kost na de aansluiting voor vijftigduizend yen (800 gulden) drieduizend yen in de maand. Een schotel om via satelliet kanalen te vangen kost ook vijftigduizend.'

Op de kabel verdringen de sportzenders elkaar. Er zijn twee golfkanalen, er is Samurai tv (puur over vechtsport), tennis tv en ook drie kanalen van Sky Sports. Als Japanse sportzender is i-ESPN in een concurrentieslag verwikkeld met J-sports dat Duits, Spaans en Italiaans voetbal programmeert.'

Dat heeft nu het voordeel van de aanwezigheid van publiekslieveling Nakata bij Perugia, in de serie A. 'Het zou iets voor Ajax zijn als het een Japanse speler in dienst nam. Okano of Ono, twee van de grootste talenten van het land, bijvoorbeeld.' Het zou Ajax - of ABN Amro - een sloot aan publiciteit opleveren. Nakata siert alle maandagen de voorpagina's van de Japanse sportkranten.

i-ESPN heeft voorlopig andere voordelen. Kurashiki: 'Deze wedstrijd Ajax - PSV wordt als videoband onder de scholen verdeeld en afgedraaid bij voetballes. Sinds we internationaal voetbal in Japan kunnen zien, geldt de Nederlandse stijl als meest uitverkoren.'

John Volkers

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden