Nederlands toneel vaker vertaald

Nederlandse toneelauteurs zijn populair in het buitenland. Dat blijkt uit een onderzoek dat het Theaterinstituut Nederland het afgelopen jaar heeft laten uitvoeren.De populairste taal waarin Nederlandse stukken worden vertaald is het Duits....

Gerardjan Rijnders is de meest vertaalde toneelschrijver. Van zijn stukken zijn er in totaal 23 vertaald in 37 vertalingen (waaronder Liefhebber in zes talen). Karst Woudstra is nummer twee met 27 vertalingen. Dan volgt Judith Herzberg (18), Oscar van Woensel (9) en nummer tien is Koos Terpstra (7).

De helft van de top-tien-auteurs hoort tot het jeugdtheater: Roel Adam met 14 vertalingen, Suzanne van Lohuizen met 18, Heleen Verburg met 19 en Pauline Mol en Ad de Bont, beiden met 22. Van De Bont is Mirad: een jongen uit Bosniet meest vertaalde werk. Het stuk verscheen in het Frans, Duits, Engels, Hongaars, Zweeds, Spaans en Catalaans.

Het onderzoek, uitgevoerd door Toine Minnaert, bestrijkt de laatste tien jaar. Er zijn 63 auteurs bij betrokken met in totaal 241 stukken die in 328 verschillende vertalingen zijn uitgegeven. Niet alle vertaalde stukken zijn ook daadwerkelijk gespeeld. Van 124 vertalingen zijn 194 opvoeringen, readings en radio-uitzendingen gevonden. Vooral in Duitsland lopen vertalingen via uitgeverijen. In Engeland worden vertalingen vrijwel altijd aangevraagd door theatergezelschappen, met het gevolg dat die stukken meestal direct worden opgevoerd.

Is het nu vaak gebruikelijk dat Nederlandse gezelschappen hun stukken zelf in vertaling komen spelen in het buitenland, in de toekomst zal de vertaalde tekst meer en meer door buitenlandse groepen op de planken worden gezet. Een tekst die vaak niet eens meer in boekvorm uitkomt, maar als script.

Soms worden nieuwe stukken van Nederlandse schrijvers ook direct vertaald en in het buitenland gespeeld zonder dat ze eerst in eigen land zijn opgevoerd. Dat gebeurde met Worgengel van Karst Woudstra dat rechtstreeks naar de Berlijnse Schaubging en met Simon van Judith Herzberg dat voor het eerst te zien was in Stuttgart. Niet alleen hedendaagse auteurs worden vertaald, ook Abele Spelen en stukken van Vondel, Bredero en Herman Heijermans zijn onlangs vertaald in het Spaans.

De hausse is mede het gevolg van promotiewerk door het Theater Instituut Nederland (TIN) dat jaarlijks bijdraagt aan zes vertalingen, Toneel in Vertaling en de uitgeverij International Theatre & Film Books die jaarlijks elk drie toneelstukken uitzoeken die worden vertaald. De laatste tijd zijn ook jonge auteurs populair. Esther Gerritsen, Oscar van Woensel, maar ook Peer Wittenbols en Maria Goos liggen goed in de internationale markt.

Het TIN wil de komende jaren nog meer doe aan promotie van Nederlandse toneelschrijvers. Eind maart worden in Arnhem op initiatief van het TIN een groot aantal Nederlandse auteurs gepresenteerd aan een internationaal publiek van uitgevers en theatergezelschappen. De resultaten van het onderzoek zijn vanaf maandag te bekijken op de website van het Theaterinstituut (www.tin.nl).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden