'Nederlands nee zet ons buiten EU'

Als Nederland in de reeks referenda over de nieuwe Grondwet van de Europese Unie als enig land tegenstemt, plaatst het zichzelf buitenspel in de EU....

De Spaanse bevolking stemde zondag in het eerste referendum voor de nieuwe Grondwet, maar in negen landen moet nog worden gestemd. De kans bestaat dat een of twee van die landen 'nee' zullen zeggen. In dat geval moet de Grondwet toch doorgaan, ook als Nederland tegenstemt, vindt Camiel Eurlings (CDA). 'Het kan niet zo zijn dat een of twee landen de hele zaak ophouden.'

Zijn VVD-collega Jules Maaten is het daarmee eens. 'Als Nederland, misschien samen met Groot-Brittannië, de Grondwet verwerpt, dan maakt het zichzelf niet alleen onsterfelijk belachelijk, maar komt het ook buitenspel te staan', zegt Maaten.

Formeel moet de Grondwet door alle 25 lidstaten worden goedgekeurd, maar ook Kathalijne Buitenweg van GroenLinks vindt het verkeerd als één land 'de toekomst van de Europese Unie kan gijzelen'. 'Als het gaat om zoiets fundamenteels als het verbeteren van de Europese samenwerking en het versterken van de democratie in Europa, dan heeft dat voorrang', vindt zij.

Volgens Buitenweg moet eerst worden gekeken of er misschien een mogelijkheid is om de dwarsligger alsnog aan boord te krijgen, maar als dat niet mogelijk blijkt, moet zo'n land de 'consequenties trekken' van zijn houding.

Wat er dan moet gebeuren, staat geen van de europarlementariërs voor ogen. Mogelijk zou het dwarsliggende land moeten instemmen met een tweederangs positie, waarbij het deel blijft uitmaken van de interne markt, maar geen stemrecht heeft in de EU.

Zou dat geen verraad betekenen aan de kiezers in Nederland? In dat geval wordt het referendum toch een keuze tussen de Grondwet aanvaarden of de EU verlaten? 'Nee', vindt Sofie in 't Veld (D66). 'Het is ook ondemocratisch als één land de Grondwet voor alle andere landen kan tegenhouden. Het komt er dan toch op neer dat je hebt laten weten dat je niet bij deze club wilt horen.'

Alleen Max van den Berg (PvdA) vindt dat de Grondwet niet zomaar kan doorgaan bij een Nederlands 'nee'. 'Nederland is een van de oprichters van de Unie. Op die manier telt het even zwaar mee als Frankrijk of Spanje', zegt hij. Ook als Frankrijk tegen zou stemmen, is het met de Grondwet gedaan. Maar Groot-Brittannië is een ander geval. 'Als de Britten opnieuw voor splendid isolation kiezen, is dat hun zaak. Daar hoeven wij ons niets van aan te trekken.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden