NieuwsOlympische Spelen 2024

Nederlands bureau ontwerpt enige nieuwbouw voor ‘duurzaamste Spelen ooit’ in Parijs: het olympisch zwemstadion

Het is nog maar de vraag of de Spelen in Tokio door kunnen gaan, maar het Amsterdamse architectenbureau VenhoevenCS werkt al aan Parijs 2024. Donderdag werd bekend dat het bureau de prestigieuze opdracht voor het olympisch zwemstadion heeft gewonnen.

Zwemstadion voor Parijs 2024 - Architect: VenhoevenCS & AteliersBeeld Proloog

Het zwemstadion wordt, met uitzondering van de betonnen sokkel, uitgevoerd in (naald)hout en krijgt een markant hangend dak, bedekt met zonnepanelen. Met het duurzame concept wil het ontwerpteam architectuur realiseren ‘die de kwaliteit van het stadsleven echt verbetert’.

Klinkt misschien evident, maar dat is het niet. Er is al jaren kritiek op de opzet van de Spelen, waarbij steden elkaar beconcurreren om het mega-evenement en daarmee aandacht, toeristen en geld binnen te halen. Hoe duurzaam is het om voor twee weken een batterij stadions, perscentra en een Olympisch dorp te bouwen, die vervolgens leeg staan te verkommeren? 

Door de coronacrisis kreeg de discussie bovendien een nieuwe dimensie; moeten we nog wel massaal bijeenkomen? ‘Je moet het bekijken op de lange termijn’, zegt architect Ton Venhoeven. ‘Toen de pest heerste, reisde men tijdelijk ook minder, maar uiteindelijk zoeken we elkaar toch weer op. De grote opgave waar we voor staan, hoewel die nu schuilgaat achter de coronacrisis, is klimaatverandering en biodiversiteit.’

Duurzame Spelen

Parijs, de stad waar in 2015 het Klimaatakkoord werd gepresenteerd, won de bieding voor 2024 met de belofte ‘de meest duurzame Spelen ooit’ te organiseren. CO2-uitstoot zal beperkt worden en men zal sociale programma’s ontwikkelen. Het zwembad is het enige nieuwe sportgebouw dat voor het evenement wordt gerealiseerd.

Het gebouw komt in de voorstad Saint Denis te staan, naast het Stade de France. Een loopbrug over de snelweg zal de gebouwen onderling verbinden en daarmee ook de buitenwijk met de stad. Tijdens de Olympische Spelen worden de waterpolo-, duik- en synchroonzwemwedstrijden er gehouden. Tijdens de daaropvolgende Paralympische Spelen wordt het omgebouwd tot een boccia-stadion (een soort petanque). Uiteindelijk krijgt het een functie als sport- en evenementencentrum voor de Parijse gemeenschap.

Alle andere Olympische sportwedstrijden vinden plaats in bestaande accommodaties en een demontabel zwembad, dat hergebruikt wordt. Het Olympisch dorp krijgt zijn plek in nieuwe sociale woningbouw en moet in combinatie met de nieuwe banen in en om het sportcentrum, een impuls aan deze achterstandswijk moet geven.

Begroeide gevels

Duurzaam bouwen begint met zo min mogelijk bouwen, zegt Venhoeven. Van 2008 tot 2012 was hij rijksadviseur voor Infrastructuur en maakte naam in de zwembadenbouw met Sportplaza Mercator in Amsterdam, een gebouw met begroeide gevels. 

‘Het merendeel van de energie in zwembaden gaat naar ventilatievoorzieningen, dus is het zaak om het aantal kubieke meters lucht te beperken’, legt de architect uit. De zichtlijn vanaf de tribune en de duikplankhoogte bepaalden de contouren van het nieuwe olympische bad, dat door zijn compacte vorm ruimte laat voor de aanleg van een nieuw park. De vorm van het hangdak komt voort uit het streven zo min mogelijk hout te gebruiken; met slechts 50 cm dikke balken wordt 80 meter overspannen.

En hoe zit het met de CO2-uitstoot die het invliegen van sporters en toeschouwers met zich meebrengt? Het doel is niet om minder mensen te trekken, zegt Venhoeven. Wel wil Parijs publiek aanmoedigen om zo veel mogelijk per trein te komen en zich binnen de wijk te voet te verplaatsen. ‘De Olympische Spelen gáát over ontmoeting, binnen een cultuur die aan verandering onderhevig is. Hoe kunnen we het anders, beter organiseren? Voor die discussie kun je het evenement en dit gebouw ook gebruiken.’

Centre aquatique olympique, Parijs (2020-2024)

Opdrachtgever: La Métropole du Grand Paris

Ontwerp: VenhoevenCS en Ateliers 2/3/4/

15 minutenstad

De Parijse burgemeester Anne Higaldo heeft eind januari een programma gelanceerd om van Parijs een 15-minutenstad te maken. Daarin moeten dagelijkse voorzieningen en werk voor iedereen op 15 minuten loopafstand liggen, waardoor men te voet of met de fiets in plaats van met de auto gaat. Het multifunctionele zwemstadion is een aanzet om van Saint Denis een ‘ecoquartier’ te maken. Het project ligt op loopafstand van drie belangrijke OV-knooppunten, herbergt horeca, sportzalen en ruimtes voor evenementen én moet een flink aantal banen voor bewoners opleveren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden