'Nederlanders zullen altijd Democraten blijven'

Geen uitleg zal Nederlanders bekeren tot een voorkeur voor Republikeinen. Dat is geen vooringenomenheid, het ligt niet aan de media, het is een blijk van een andere visie op de samenleving. Je kunt uitleggen wat je wilt over Amerika, maar dan nog zullen Nederlanders voor 80 procent de voorkeur geven aan een Democraat. Dat betoogt publicist Frans Verhagen.

Barack Obama. Beeld ap

In zijn stukje over de Obama-manie doet Koen Petersen een paar terechte observaties, maar komt hij tot verkeerde conclusies. Inderdaad, Amerika-deskundigen slagen er niet in, of proberen zelfs niet uit te leggen waarom Amerikanen op Republikeinen stemmen (of mogen dat soms niet omdat het dan te saai wordt). Voor die uitleg worden ze vaak ook helemaal niet uitgenodigd. Amusement is voor praatshows belangrijker dan diepgang, clichés doen het beter dan moeilijke verhalen. Terechte kritiek van Petersen.

Idolatrie
Hij stelt ook vast dat Nederland vrijwel altijd een voorkeur heeft voor de Democratische kandidaten, al of niet vergezeld van enige idolatrie, zoals in de gevallen van Kennedy, Clinton en Obama (waarbij Amerikanen in het geval Kennedy die onkritische houding delen). Ook daarin heeft hij gelijk, maar de twee zijn minder verbonden dan Petersen suggereert. Hij denkt dat betere informatie en meer uitleg over waarom Amerikanen op Republikeinen stemmen meer Nederlanders tot aanhangers van Republikeinse kandidaten zullen bekeren. Dat is onwaarschijnlijk en de 'historische redenen' die hij aanvoert waarom Republikeinen denken zoals ze denken en praten zoals ze praten, zijn helaas net zo oppervlakkig en clichématig als de informatie in de praatprogramma's.

Zeker is Amerika een supergelovig land en ja, de Puriteinen waren geloofsgekke dwingelanden. Gelukkig was vrijheid belangrijker voor de Founding Fathers en op die basis stichtten ze, zelf niet of nauwelijks gelovig, de Verenigde Staten. Hun nazaten, de Republikeinse kandidaten in deze voorverkiezingen, van wie zes van de negen evident ongeschikt zijn voor het ambt en hun best doen dat voor de kiezers te bewijzen, claimen in deze traditie te staan, maar hebben de essentie ervan niet begrepen. Petersen begrijpt die evenmin.

Niet dat het ertoe doet. Geen uitleg zal Nederlanders bekeren tot een voorkeur voor Republikeinen. Dat is geen vooringenomenheid, het ligt niet aan de media, het is een blijk van een andere visie op de samenleving. Je kunt uitleggen wat je wilt over Amerika, maar dan nog zullen Nederlanders voor 80 procent de voorkeur geven aan een Democraat. Niet omdat ze het niet begrijpen of omdat ze vooringenomen zijn, maar omdat ze Nederlander zijn. Ik hoop dat Petersen het met me eens is dat we die vrijheid gelukkig hebben.

Peilingen
Met zijn Elsevier-hoed op maakt Petersen overigens dezelfde vooringenomen fout door Obama af te schrijven op basis van peilingen. Een schrijver over het Amerikaanse politieke systeem zou beter moeten weten.

Frans Verhagen is publicist.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden